رای شماره ۲۹۲۲ ھیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: ابطال قسمت ھایی از بندھای ب مواد ۱۴ الی ۲۱ تعرفه سالانه عوارض و بھای خدمات سال ۱۳۹۷ شورای اسلامی شھر ھمدان
بسمه تعالی
جناب آقای اکبرپور
رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۹۲۲ مورخ /۱۷/ ۱۰ ۱۳۹۸ با موضوع: «ابطال قسمتهایی از بندهای ب مواد ۱۴ الی ۲۱ تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۷ شورای اسلامی شهر همدان» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال میگردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین
شاکی: آقا ی حمزه شکریان زینی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمتها یی از بندها ی ب مواد یال ۱۴ ۲۱ تعرفه سالانه عوارض و بها ی خدمات سال ۱۳۹۷ شورا ی اسلام ی شهر همدان
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال قسمتهایی از بندهای ب مواد ۱۴ الی ۲۱ تعرفه سالانه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۷ شورای اسلامی شهر همدان در خصوص دریافت عوارض کسری پارکینگ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
«در بندهای معترضعنه از این مصوبه، اخذ عوارض کسری و حذف پارکینگ در لابلای فرمول پذیره کاربریهای مختلف مخفی شده که به علت مشابهت این اقدام در تمامی فرمولها، یک نمونه از آن توضیح داده میشود. در جدول ذیل بند ۱ ماده ۱۴ سه ستون وجود دارد که براساس توضیح ذیل همین جدول، مجموع مبالغ حاصل از اینستونها، معادل عوارض پروانه ساختمانی است در ستون ۳ ،فرمولی دیده میشود که دو فاکتور Sو N دارد. در ذیل جدول، N معادل تعداد پارکینگ مورد نیاز و S معادل متراژ پارکینگ تأمین شده تعریف شده است. بر همین اساس اگر در ملکی متراژ پارکینگ تأمین شده کمتر از میزان قانونی باشد، همین موضوع باعث ایجاد ارقامی در ستون ۳ میشود که در واقع همان عوارض کسری پارکینگ است و اگر مالکی تمام پارکینگ را طبق ضابطه تأمین نماید، ضریب فـرمول منـدرج در ستون ۳ ،صفر میگردد و مـالک هم عوارضی بابت کسری پـارکینگ به شهرداری نمیپردازد. به عنوان مثال، اگر مالکی موظف به تأمین ۷۵ متر پارکینگ بوده و تنها ۵۰ متر پارکینگ تأمین نموده شهرداری مطابق فرمول مندرج در ستون ۳ به شرح ذیل از وی عوارض کسری پارکینگ اخذ مینماید:
(۷۵ـ۵۰×۲۵) ×P× ۲۵
بدین ترتیب فرمولی که شورای شهر همدان در بندهای معترضعنه تعیین نموده، ماهیتاً «عوارض کسری پارکینگ» است و مستقیماً ارتباط با کسری پارکینگهای تأمین شده در املاک دارد. نظر به مراتب یاد شده و به استناد دلایل ذیل، ابطال قسمتهای مشخص شده در ستون خواسته از این مصوبه را از تاریخ تصویب آن خواستارم:
الف: مطابق ماده ۷و ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران شهرداری موظف به رعایت ضوابط مندرج در طرح تفصیلی است و هرگونه تغییر در ضوابط طرح میباید به تأیید کمیسیون ماده ۵ برسد. به عبارتی دیگر شهرداری بدون اخذ مصوبه از کمیسیون ماده ۵ قانون اخیرالذکر، حق عدول از ضوابط مندرج در طرح تفصیلی را ندارد. لیکن در بندهای معترضعنه از تعرفه سال ۱۳۹۷ شهر همدان، شورای شهر به صراحت به شهرداری حق عدول از ضوابط طرح را بدون اخذ مصوبه کمیسیون ماده و ۵ یا طرح پرونده در کمیسیون ماده ۱۰۰ را داده که این موضوع مهمترین دلیل غیرقانونی بودن بندهای معترض عنه میباشد.
ب: مطابق اصل ۵۱ قانون اساسی، ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، اخذ هرگونه مال، وجه، کالا و خدمات از شهروندان میباید با تجویز قانونی باشد. اخذ وجه بابت کسری و یا حذف پارکینگ در هیچ جای قانون تصریح نشده و شهرداری بابت حذف و کسری پارکینگ، حق اخذ وجه از شهروندان را ندارد.
ج: درست است که مفهوم عوارض در قانون تعریف نشده است، لیکن بر اساس معنای آن، عوارض «عارضهای بر شیء» تعریف شده است. به عبارتی دیگر منطقاً «شی» امری وجودی و مثبت است که میتوان بر آن عارضه ایجاد نمود و عوارض، بر امور سلبی و منفی بار نمیگردد و به علت اینکه «کسری پارکینگ» در واقع امری عدمی و سلبی است، نمیتوان بر آن عوارض تعیین کرد.
د: عدم تأمین پارکینگ، به معنای ایجاد فضای مسکونی و یا تجاری در محل پارکینگ است که شهرداری یک بار عوارض آن را از مالک اخذ مینماید. حال پس از اخذ عوارض بابت ایجاد فضای مسکونی، اخذ عوارض بابت از بین بردن فضای پارکینگ در همان محل، به نوعی «عوارض مضاعف» محسوب میگردد که از این جهت نیز اخذ عوارض کسری پارکینگ خلاف قانون است.
هـ: مطابق اصل ۳۶ قانون اساسی، حکم به مجازات و تعیین جریمه صرفاً از طریق قانون ممکن است و وضع قاعده در این باب، صرفاً در صلاحیت مقنن (مجلس شورای اسلامی) است. مقنن در ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها، مرجع تعیین مجازات بازدارنده و همچنین تعیین جریمه برای شهروندان متخلف را پیشبینی نموده و بر اساس این ماده صرفاً کمیسیون ماده ۱۰۰ صالح رسیدگی به این موضوع و تعیین جریمه شده است. در خصوص تعیین مجازات و اخذ جریمه بابت کسری و حذف پارکینگ نیز در تبصره ۵ ماده۱۰۰ قانون شهرداریها تعیین تکلیف گردیده و شهروندان صرفاً موظف به پرداخت جریمه تعیینی توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ میباشند. بنابراین هنگامی که شورای اسلامی شهرها، حقی در جریمه نمودن شهروندان ندارند، علی القاعده نسبت به آن نیز نمیتواند وضع قاعده نماید و مصوبه معترضعنه، برخلاف اصل ۳۶ قانون اساسی تصویب شده است.
د: مغایرت با آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (عدم رعایت ماده ۹۲ )هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بررسی مصوبات شورای اسلامی سایر شهرها در باب عوارض کسری و حذف پارکینگ به کرات نسبت به صدور رأی مبنی بر ابطال مصوبات معترضعنه اقدام نموده که به عنوان مثال میتوان به آراء ذیل اشاره نمود:
الف ـ بند (و) رأی شماره ۱۴۸۱ و ۱۴۸۰ ،۱۴۷۹ ،۱۴۷۸ ،۱۴۷۷ـ /۱۲/ ۱۲ ۱۳۸۶ در ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر یزد
ب ـ رأی شماره ۷۷۰ ـ /۱۸/ ۱۰ ۱۳۹۱ در ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر بوشهر
ج ـ رأی شماره ۱۱۶ـ /۲/۱۶ ۱۳۹۲ در ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر شیروان
د ـ رأی شماره ۸۶۹ـ /۷/۱۴ ۱۳۹۴ در ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر یزد
هـ ـ رأی شماره ۹۷۷/ ۸/۵ـ ۱۳۹۴ در ابطال مصوبه شورای اسلامی شهر ملایر
لذا با توجه به آراء یاد شده و مغایرت آشکار مصوبه معترضعنه با اصول و ۳۶ ۵۱ قانون اساسی و تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهرداریها و ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و تبصره ۳ ماده ۶۲ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران و همچنین با توجه به سابقه ابطال چنین مصوباتی در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری تقاضای اعمال ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و رسیدگی خارج از نوبت و نهایتاً بر اساس بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مصوبه معترضعنه را از تاریخ تصویب دارم.”
متن تعرفه های مورد اعتراض به قرار زیر است:
عوارض پروانه ساختمانی مسکونی کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۴
۱ـ پروانه ساختمانی مسکونی تک واحدی به شرح جدول ذیل محاسبه گردد.
| عوارض پروانه ساختمانی مسکونی تک واحدی | ||
| ردیف | سطح بنا یک واحد | ستون ۳ |
| ۱ | تا ۶۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۲ | تا ۱۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۳ | تا ۱۵۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۴ | تا ۲۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۵ | تا ۳۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۶ | تا ۴۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۷ | تا ۵۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۸ | تا ۶۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۹ | از ۶۰۰ مربع متر به بالا | ( 25N–S)×۲۵× P |
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
توضیح: مجموع ستونهای ۳و ۱ عوارض پروانه ساختمانی مسکونی میباشد. در صورتی که حداقل عوارض هر متر مربع در ستون یک کمتر از ستون ۲ باشد اعداد ستون ۲ در ستون ۱ جایگزین میگردد. ساختمان مسکونی تک واحدی به ساختمانی اطلاق میشود که در سطح یا طبقات بیش از یک واحد احداث نگردد چنانچه بیش از یک واحد ساخته شود ساختمان فوق تک واحدی محسوب نمی گردد. در صورتی که در یک سطح، یک واحد تجاری و یک واحد مسکونی احداث شود هر کدام به صورت مجزا و با تعرفه مربوطه محاسبه خواهد شد.
۲ـ پروانه ساختمانی مسکونی چند واحدی به شرح جدول ذیل محاسبه گردد.
| عوارض پروانه ساختمانی مسکونی | ||
| ردیف | سطح کل بنا | ستون ۳ |
| ۱ | تا ۲۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۲ | تا ۴۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۳ | تا ۶۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
| ۴ | بیش از ۶۰۰ مربع متر | ( 25N–S)×۲۵× P |
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
توضیح: مجموع ستونهای ۳و ۱ عوارض پروانه ساختمانی مسکونی میباشد. در صورتی که حداقل عوارض هر مترمربع در ستون یک کمتر از ستون ۲ باشد اعداد ستون ۲ در ستون ۱ جایگزین میگردد.
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در املاک ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول مینماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق جدول ذیل محاسبه میگردد.
| عوارض پروانه ساختمانی مسکونی |
| ستون ۲ |
| ( 25N–S)×۲۵× P |
| تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S |
توضیح: مجموع ستونهای ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمانی مسکونی میباشد. تبصره: هرگونه ابقـاء کاربری به کاربری اولیه که بعضاً از کمیسیون ماده پنج مصـوبه ابقاء یا تغییر کاربری صـادر میگردد در صورتی که مالکیت ملک بر اساس آخرین پروانه تغییر نکرده باشد و صرفاً جهت صدور پروانه ساختمانی به شهرداری مـراجعه نموده باشد مشمول پـرداخت عـوارض صدور پروانه ساختمانی املاک مغـایر با طرح تفصیلی نمیگردد. ضمناً عوارض صدور پروانه ساختمانی املاک مذکور بر اساس املاک در کاربری مجاز محاسبه شود. ضمناً در صورت تغییر مالکیت مذکور بر اساس آخرین پروانه و مراجعه مالک جهت صدور پروانه ساختمانی به شهرداری عوارض صدور پروانه ساختمانی املاک مغایر با طرح تفصیلی و کاربری با ضریب ۸۰ %محاسبه و اخذ گردد.
عوارض پروانه ساختمانی تجاری کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۵
۱ـ پروانه ساختمانی تجاری به شرح ذیل محاسبه میگردد:
| عوارض احداث تجاری |
ستون ۱( ضریب M ) | ستون ۲ | |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۵۰× P | تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S |
|
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۵۰× P | ||
| ۳ـ طبقه اول | ( 25N–S)×۵۰× P | ||
| ۴ـ طبقه دوم | ( 25N–S)×۵۰× P | ||
| ۵ ـ طبقه سوم به بالا | ( 25N–S)×۵۰× P | ||
| مجموع ستونهای ۱ و ۲ عوارض پروانه ساختمانی تجاری میباشد. | |||
| زیر بنای ناخالص و مشاعی با فرمول S × P × ۵/۱ محاسبه گردد (S مساحت فضای مشاعی) |
|||
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در املاک ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول مینماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق فرمول ذیل محاسبه میگردد.
| مشخصات | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه اول | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه دوم | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه سوم به بالا | ( 25N–S)×۵۰× P |
| فضای مشاعی | ( 25N–S)×۵۰× P |
توضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه ساختمانی تجاری میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده =S
BRL/M ۱ +(A) =
S×P×A = E عوارض احداث مغایر در فضای مشاعی | | S×P×M×A = E عوارض احداث مغایر |
| مشخصات | | | | |
| انباری در زیر زمین | ( 25N–S)×۵۰× P |
| انباری در همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| انباری در سایر طبقات | ( 25N–S)×۵۰× P |
| بالکن حداکثر تا یک سوم (داخل فضای تجاری) | ( 25N–S)×۵۰× P |
| بالکن بیش از یک سوم یک سوم (داخل فضای تجاری) | ( 25N–S)×۵۰× P |
| بالکن حداکثر تا یک سوم (خارج فضای تجاری ) | ( 25N–S)×۵۰× P |
| بالکن بیش از یک سوم (خارج فضای تجاری) | ( 25N–S)×۵۰× P |
توضیح: مجموع فرمولهای | و | | و ستون | | | عوارض پروانه ساختمانی تجاری میباشد.
عوارض پروانه ساختمانی اداری انتظامی کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۶
۱ـ عوارض احداث ساختمانهای اداری انتظامی طبق فرمول S × P × M = E بر اساس یضرا ب جدول ذیل محاسبه و وصول گردد.
عوارض احداث اداری انتظامی = E ضریب طبقات اداری = M ارزش محاسباتی = P
| اداری انتظامی | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۳ـ طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۴ـ طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۵ ـ طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۶ ـ نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۷ـفضاهای مشاعی | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمانی اداری انتظامی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
BRL/M ۱ +(A) =
| طبقه | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
| نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| فضاهای مشاعی | ( 25N–S)×۴۵× P |
وضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه ساختمانی اداری انتظامی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
عوارض پروانه ساختمانی خدمات انتفاعی کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۷
۱ـ عوارض احداث ساختمانها ی خدمات انتفاع ی طبق فرمول S × P × M = E براساس ضرایب جدول ذیل محاسبه و وصول گردد.
عوارض احداث خدمات انتفاع= E ضریب طبقات = M ارزش محاسبات =P
| خدمات انتفاعی | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۳ـ طبقه اول | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۴ـ طبقه دوم | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۵ ـ طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۶ ـ نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| ۷ـفضاهای مشاعی | ( 25N–S)×۵۰× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمان ی خدمات انتفاعی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در کاربری مغایر با طرح تفصیلی شهرداری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول می نماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق فرمول ذیل محاسبه میگرد د.
BRL/M ۱ +(A) =
S × P × A = E عوارض احداث مغایر I
| طبقه | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه اول | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه دوم | ( 25N–S)×۵۰× P |
| طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۵۰× P |
| نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۵۰× P |
| فضای مشاعی | ( 25N–S)×۵۰× P |
توضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه ساختمانی خدمات انتفاعی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
عوارض پروانه ساختمانی آموزشی، فرهنگی ـ هنری، مذهبی، ورزشی کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۸
۱ـ عوارض احداث ساختمانها ی آموزشی، فرهنگی ـ هنری، مذهبی، ورزشی طبق فرمول S × P × M = E بر اساس ضرایب جدول ذیل محاسبه و وصول گردد.
عوارض احداث = E ضریب طبقات = M ارزش محاسبات =P
| آموزشی، فرهنگی ـ هنری، مذهبی، ورزشی | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۳ـ طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۴ـ طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۵ ـ طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۶ ـ نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۷ـ انباری | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمانی آموزشی، فرهنگی ـ هنر ی، مذهبی، ورزشی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در املاک ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول مینماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق فرمول ذیل محاسبه میگردد.
BRL/M ۱ +(A) =
S × P × A = E عوارض احداث مغایر I
| مشخصات | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| انباری | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه ساختمانی آموزشی، فرهنگی ـ هنری، مذهبی، ورزشی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
عوارض پروانه ساختمانی صنعتی وتأسیسات و تجهیزات شهری کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۹
۱ـ عوارض احداث ساختمانها ی صنعت و ی تأسیسات و تجهیزات شهر ی طبق فرمول S × P × M = E بر اساس ضرایب جدول ذیل محاسبه و وصول گردد.
عوارض احداث = E ضریب طبقات = M ارزش محاسباتی =P
| صنعتی و تأسیسات و تجهیزات شهری | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۳ـ طبقه اول و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمانی صنعتی و تأسیسات و تجهیزات شهری میباشد.
عداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در املاک ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول می نماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق فرمول ذیل محاسبه میگردد.
BRL/M ۱ +(A) =
S × P × A = E عوارض احداث مغایر I
| مشخصات | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه اول و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه صنعتی و تأسیسات و تجهیزات شهری میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
عوارض پروانه ساختمانی صنعتی وتأسیسات و تجهیزات شهری کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۹
۱ـ عوارض احداث ساختمانها ی صنعت و ی تأسیسات و تجهیزات شهر ی طبق فرمول S × P × M = E بر اساس ضرایب جدول ذیل محاسبه و وصول گردد.
عوارض احداث = E ضریب طبقات = M ارزش محاسباتی =P
| بهداشتی درمانی | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۳ـ طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۴ـ طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۵ ـ طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۶ ـ نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۷ـ فضاهای مشاعی | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض پروانه ساختمانی بهداشتی درمانی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
ب ـ در صورت درخواست مالک مبنی بر احداث بنا در املاک ناشی از اجرا و یا تغییر طرحهای مصوب شهری پس از اخذ ضمانت معتبر اقدامات لازم را جهت ارسال پرونده به کمیسیون ماده پنج معمول می نماید و در صورت تصویب کمیسیون عوارض احداث بنا طبق فرمول ذیل محاسبه میگردد.
BRL/M ۱ +(A) =
S × P × A = E عوارض احداث مغایر I
| مشخصات | | | |
| همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه اول | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه دوم | ( 25N–S)×۴۵× P |
| طبقه سوم و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
| نیم طبقه در همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| فضاهای مشاعی | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع فرمول | و ستون | | عوارض پروانه ساختمانی بهداشتی درمانی میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
عوارض پروانه ساختمانی ساختمانی بهداشتی درمانی کد: ۰۱۰۲۰۰۲ ماده ۱۹
۲ـ چنانچه مجوز احداث بنا در باغ در محدوده شهر همدان بر اساس آییننامه ماده ۱۴ قانون زمین شهری مصوب ۹/۱ /۷۴ صادر شود عوارض احداث بنا طبق فرمول S × P × M = E و بر اساس ضرایب جدول ذیل محاسبه گردد.
عوارض احداث = E ضریب طبقات = M ارزش محاسباتی =P
| عوارض احداث بنا در باغ | |
| طبقه | ستون ۲ |
| ۱ـ همکف | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۲ـ زیر زمین | ( 25N–S)×۴۵× P |
| ۳ـ طبقه اول و بالاتر | ( 25N–S)×۴۵× P |
توضیح: مجموع ستون ۲و ۱ عوارض احداث بنا در باغ میباشد.
تعداد پارکینگ مورد نیاز = N متراژ پارکینگ تأمین شده = S
رسیدگی به پرونده از مصادیق حکم ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت ادار ی مصوب سال ۱۳۹۲ تشخیص نشد. در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورا ی اسلام ی شهر همدان به موجب لایحه شماره ۳۶۲۹۹۶/ ۱/ /۸/۵ـ ۷۰ ۱۳۹۸ توضیح داده است که:
«موضوع شکایت آقا ی حمزه شکریان ز ینی به طرفیت شورا ی اسلام ی شهر همدان، در خصوص بندهای ب مواد ۱۴ یال ۲۰ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۷ شهردار ی همدان که در تاریخ /۷/۲۱ ۱۳۹۷ به این شورا ابلاغ شده است، بدین وسیله در فرجه قانونی، دفاعیه به شرح موارد ذیل به استحضار میرسد:
۱ـ مواد معترض عنه از تعرفه عوارض سال ۱۳۹۷ شهرداری همدان در خصوص وصول عوارض پروانه ساختمانی در انواع کاربریها (تجاری، مسکونی، خدمات انتفاعی، آموزشی، فرهنگی ـ هنری، مذهبی، ورزشی، بهداشتی درمانی صنعتی تأسیسات و تجهیزات شهری با کد درآمدی ۰۱۰۲۰۰۲ (و بر اساس ضوابط قانونی مطابق تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷ و بند ۱۶ ماده و ۷۱ ماده ۷۷ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، در حدود صلاحیت شورای اسلامی شهر همدان به تصویب رسیده و پس از طی مراحل اداری در مهلتهای مقرر پس از تأیید هیأت تطبیق مصوبات شورای اسلامی شهر همدان لازم الاجرا شده است.
۲ـ با مداقه در منطوق و مفهوم تعرفه عوارض سال ۱۳۹۷ شهردار ی همدان ملاحظه میشود که عوارضی تحت عنوان عوارض حذف یا کسر پارکینگ در هیچ یک از مواد تعرفه مصوب وجود ندارد و مواد معترضعنه تحت عنوان «عوارض پروانه ساختمانی» ناظر بر عوارض احداث بنا منجمله چگونگ ی محاسبه عوارض احداث پارکینگ بر اساس ضوابط و مقررات شهرسازی مصوب شده است و موضوعاً از موارد اعتراض یعنی عوارض کسر پارکینگ خارج میباشد.
۳- هیچ ارتباطی بین فرمولها ی مندرج در مواد معترض عنه که مربوط به عوارض احداث بنا میباشد با عوارض کسر پارکینگ وجود ندارد، چه اینکه عوارض کسر پارکینگ ناظر بر عدم احداث یا احداث پارکینگ برخلاف ضوابط شهرساز ی بوده است در حالی که نحوه تصویب عوارض معترض عنه در جهت تشویق احداث بنا با پارکینگها ی با مرغوبیت بیشتر که مطابق ضوابط و مقررات شهرسازی احداث گرد دهی اند میباشد. لذا برخلاف ادعا ی شاکی هیچ تخلفی از مفاد مواد ۷و ۵ قانون شورا ی عالی شهرساز ی و معمار ی یاران صورت نگرفته است.
۴ـ شاکی ادعا نموده که عوارض معترضعنه به امور سلبی تعلق گرفته است در یحال که با ملاحظه عوارض مـوصوف کاملاً مشخص است که این ادعـا صحیح نبوده و عـوارض مصوب مـربوط بـه احـداث بنا میباشد کـه امر یا ی یجاب است لذا برخلاف ادعا ی شاکی نه تنها هیچ عوارض مضاعفی قابل دریافت نمیباشد بلکه عوارض مصوب در جهت تخفیف عوارض ساختمانی موجود برا ی احداث پارکینگهایی که فضای مناسبتری را در اختیار شهروندان قرار میدهد به تصویب رسیده است.
۵ـ با توجه به اینکه عوارض معترض عنه فقط برای پارکینگهایی که با رعایت ضوابط شهرساز ی احداث و هیچ تخلف ی یاز ا ن ضوابط ننمودهاند وضع شده است و به دلیل عدم تخلف، بر اساس نص ماده ۱۰۰ قانون شهرداری موجبی برا ی طرح موضوع در کمیسیون موضوع این ماده وجود ندارند، به هیچ وجه به معنای جریمه نبوده و این امر
تفاوت آشکار عوارض معترض عنه با عوارض موسوم به کسر پارکینگ که در تعرفه سال ۱۳۹۷ شهردار ی همدان وجود ندارد را آشکار می نمایند.
۶ـ در صفحه شرح دادخواست، شاک ی به آرا یی از هیأت عموم دیوان عدالت ادار ی استناد نموده است که با مداقه در منطوق آرا ی صادره ملاحظه میشود که آنچه در آرا ی مورد اشاره هیأت عموم ید ی وان عدالت ادار ی موضوع حکم قرار گرفته است با مصوبه مورد شکا یت ارتباط موضوعی نداشته و رجوع به آنها بلاوجه است، چه اینکه در این آراء هیأت عموم دیوان صراحتاً اقدام به ابطال عوارض حذف و کسر پا یکرنگ نموده است در حالی که در مانحنفیه هیچ حکمی در خصوص عوارض معترضعنه که مربوط به پروانه ساختمانی از حیث عوارض احداث بنا مصوب شده وجود نداشته و ملاحظه نمیشود.
۷ـ النهایه عطف توجه به منطوق مصرحه لایحه دفاعیه و فقدان دلیل بر صحت ادعا ی شاک ی خصوصاً عدم ارتباط موضوع آرایی استناد ی در منطوق و مفهوم با مصوبه مورد اعتراض و همچنین توجه به این موضوع که این عوارض مربوط به عوارض احداث بنا بوده و در حدود صلاحیت شورا ی اسلام ی شهر همدان به تصویب رسیده است، صدور حکم شا یسته دایر بر رد درخواست گواهی مطروحه بر اساس مواد و ۸۲ ۸۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت ادار ی مصوب ۱۳۹۲ از ریاست آن دیوان مورد استدعاست. »
هیأت عمومی دیوان عدالت ادار ی در تاریخ /۱۷/ ۱۰ ۱۳۹۸ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت ادار ی و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأ ی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
مطابق تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون شهردار ی یرعا ت اصول شهرساز ی جهت احداث ساختمان ضرور ی است. نظر به اینکه طبق ضوابط شهرسازی تأمین پارکینگ از ضروریات احداث ساختمان است و در مصوبات مورد اعتراض در باب احتساب عوارض، با لحاظ تعداد پارکینگ مورد نیاز (N (و متراژ پارکینگ تأمین شده (S (تعیین تکلیف شده است،
{ (S-25N * (P * X { عملاً مقرر شده است به جای تأمین پارکینگ عوارض عدم تأمین پارکینگ اخذ شود و این حکم مغایر تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون یاد شده است و در موارد ی که ملک ذاتاً قابلیت احداث پارکینگ ندارد، اخذ عوارض در چنین مواردی نیز متکی به قانون نیست و در مواردی که در پروانه ساختمانی پارکینگ قید شده و ساختمان بدون پارکینگ بنا شده، یا کسر ی پارکینگ دارد، مطابق تبصره ۵ ماده ۱۰۰ قانون شهردار یبا ی د عمل شود و به موجب آراء متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت ادار ی از جمله رأ ی شماره ۵۷۳ـ /۶/۱۴ ۱۳۹۶ اخذ عوارض در چنین موردی نیز مغایر قانون شناخته شده است. بنابر مراتب مصوبات مورد شکایت در حد ی که ذکر شد مغایر قانون است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد و ۸۸ ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت ادار ی مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی