رای شماره ۲۲۰۱۵۴۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: قسمت دوم از بند ۱ مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ که مقرر داشته “مدرک دکترای متقاضی می بایستی از دانشگاه های معتبر (به استثنا پیام نور ) و یا دانشگاه های خارجی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری باشد” به دلیل خارج از حدود اختیار مرجع وضع کننده آن ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۲۰۱۵۴۹ مورخ ۱۴۰۴/۸/۲۷ مبنی بر: قسمت دوم از بند ۱ مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ که مقرر داشته “مدرک دکترای متقاضی می بایستی از دانشگاه های معتبر (به استثنا پیام نور ) و یا دانشگاه های خارجی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تأیید وزارت علوم تحقیقات و فناوری باشد” به دلیل خارج از حدود اختیار مرجع وضع کننده آن ابطال شد جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیئت عمومی و هیئت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۸/۲۷ شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۲۰۱۵۴۹
شماره پرونده: ۰۴۰۱۰۰۵
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: صندوق رفاه اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی بیرجند
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت دوم از بند ۱ مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ به شماره ۱۰/۱۰۰۷/د/۰۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴
گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای به شماره ۱۱۲۳۶۵ مورخ ۱۴۰۴/۳/۱۹ اعلام کرده است که:
“با عنایت به قسمت دوم از بند ۱ مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (شماره ۱۰/۱۰۰۷/د/۰۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴) در جذب اعضای هیئت علمی در دانشگاه صنعتی بیرجند، متقاضیان شرکت کننده در فراخوان جذب هیئت علمی چنانچه دارای مدرک دکترا تخصّصی از دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور باشد و حداقل یکی از مدارک مقاطع تحصیلی کارشناسی یا کارشناسی ارشد متقاضیان از دانشگاه دولتی نباشد، از فرآیند جذب حذف می گردند که مبنای این اقدام قسمت دوم از بند ۱ مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (۱۰/۱۰۰۷/د/۰۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴) به شرح ذیل می باشد:
«مدرک دکترا متقاضی می بایست از دانشگاه های دولتی معتبر (به استثنا پیام نور ) و یا دانشگاه های خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد.»
شایان ذکر است در قسمت توضیحات مربوط به فراخوان های جذب هیئت علمی توسط دانشگاه صنعتی بیرجند، طی سال های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز همین مصوبه به عنوان یکی از قیود ذکر گردیده است این درحالی است که:
۱ـ در ماده ۴ و ۵ «آیین نامه استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری، که شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان ورود به خدمت جهت تصدّی عضویت در هیئت علمی دانشگاه را عنوان نموده، هیچ گونه محدودیتی برای نوع دانشگاه از جمله فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور گذاشته نشده است و این مصوبه خلاف آیین نامه مذکور می باشد.
۲ـ در تبصره ۱ بند ۱ شیوه نامه اجرایی بررسی پرونده متقاضیان جذب عضو هیئت علمی برای هر رشته گرایش تحصیلی (ابلاغی توسط رئیس مرکز جذب اعضای هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) به این که مدرک تحصیلی متقاضیان از چه دانشگاهی باشد و محدودیتی اعمال شود، اشاره ای نشده است و مصوبه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند، برخلاف شیوه نامه مذکور می باشد.
«در غربالگری اولیه افرادی که هرکدام از شرایط لازم قانونی از قبیل شرط سنی، همسوئی رشته گرایش تحصیلی با فراخوان، حداقل معدل سه مقطع تحصیلی، همسوئی مقاطع تحصیلی و شرایط اختصاصی اعلام شده در فراخوان را ندارد، حذف می شوند.
تبصره۱: کارگروه مسئول غربالگری برای هر رشته تحصیلی حداقل دارای سه عضو هیئت علمی معتمد است و ترکیب آن را هیئت اجرایی دانشگاه تعیین می کند. این کارگروه طی صورتجلسه ضمن ذکر دقیق عناوین شرایط لازم قانونی مسبب حذف هرکدام از متقاضیان، افراد واجد تمامی شرایط لازم قانونی را مشخص می کند.»
۳ـ براساس ماده ۵ مصوبه «اهداف، وظایف و ترکیب هیئت های مرکزی و اجرایی جذب هیئت علمی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی» که شرح وظایف هیئت اجرایی جذب هیئت علمی ذکر شده، نیز چنین اختیاری از مفاد موضوع ماده یادشده استنباط نمی شود و لذا مصوبه هیئت اجرایی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی بیرجند، خارج از حدود و اختیارات وضع شده است.
۴ـ براساس ماده واحده «قانون تأیید رشته های دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی مصوّب ۱۳۶۷/۲/۱۴، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» نسبت به ارزیابی و تأیید مدارک فارغ التحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی اقدام می نماید و مورد تأیید وزارت یادشده می باشد.
۵ ـ براساس ماده (۱۷) اساسنامه دانشگاه پیام نور گواهینامه ها و مدارک تحصیلی که در هر مقطع در دانشگاه صادر می شود مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و دانشگاه به دانش آموختگان خود با رعایت ضوابط در هر مقطع تحصیلی گواهینامه یا مدرک رسمی پایان دوره تحصیلی اهدا می کند و دارندگان آنها می توانند مانند دانش آموختگان سایر دانشگاه ها از مزایای قانونی آن بهره مند شوند.
۶ ـ مصوبه هیئت اجرایی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی بیرجند مبنی بر حذف فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور از فرآیند جذب، با بند (۹) اصل (۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در آن به رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی و معنوی تأکید شده در تعارض است.
بنا به مراتب، قسمت دوم از بند (۱) مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند (شماره ۱۰/۱۰۰/د/۰۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ که به «حذف فارغ التحصیلان دانشگاه های آزاد اسلامی و پیام نور از فرآیند جذب هیئت علمی» اشاره دارد مغایر با قوانین و مقرّرات مذکور و خارج از حدود و اختیارات واضع (هیئت اجرایی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی بیرجند) بوده است و همچنین از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر با بند ۹ اصل ۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشخیص و ابطال آن در هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، مورد درخواست می باشد.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ به شماره ۱۰/۱۰۰۷/د/۰۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴
اعضای هیئت :
۱ـ آقای دکتر عباسعلی رضا پور ریاست دانشگاه (عضو حقوقی)
۲ـ حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی جعفری مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان (عضو حقوقی)
۳ـ آقای دکترحمید …. دبیر و رئیس دبیرخانه جذب (عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب)
۴ـ آقای دکتر عادل اعتدالی معاون آموزشی دانشگاه (عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب)
۵ ـ آقای دکتر سیدجواد حسینی واشان عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب
۶ ـ آقای دکتر مسعود رخش خورشید عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب
۷ـ خانم دکتر راضیه خوشحال عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب
۸ ـ آقای هادی معزی فر عضو حقیقی هیئت اجرایی جذب
دومین جلسه هیئت اجرایی جذب دانشگاه صنعتی بیرجند رأس ساعت ۸ صبح مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ در محل سالن جلسات ریاست دانشگاه با حضور کلّیه اعضاء و با ذکر صلوات بر پیامبر و تلاوت قرآن شروع گردید. در این جلسه، موارد ذیل مطرح و پس از بررسی، بدین شرح به تصویب رسید:
۱ـ با توجه به درخواست جذب ۵ عضو هیئت علمی در رشته های مهندسی مکانیک (۱ نفر)، مهندسی کامپیوتر (۱نفر)، مهندسی شیمی (۱نفر)، مهندسی مواد (۱ نفر) و شیمی آلی (۱ نفر) توسط دانشگاه در فراخوان آبان ماه سال ۱۴۰۱، شرایط ذیل که از طرف شورای دانشگاه پیشنهاد گردیده بود به تأیید هیئت اجرایی جذب رسید.
۱ـ …………..
۲ـ مدرک دکترای متقاضی می بایستی از دانشگاه های دولتی معتبر (به استثناء پیام نور ) و یا دانشگاه های خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد و حداقل یکی از مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد از دانشگاه های دولتی معتبر یا خارجی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد.
…………………..”
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۸/۲۷ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
اولاً مطابق ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوّب سال ۱۳۹۵: «دانشگاه ها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستان ها و پارک های علم و فناوری که دارای مجوّز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذی ربط می باشند، بدون رعایت قوانین و مقرّرات عمومی حاکم بر دستگاه های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین نامه های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوّب هیئت امنا که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستان ها به تأیید رئیس جمهور و در مورد دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلّح به تأیید رئیس ستاد کل نیروهای مسلّح می رسد، عمل می کنند.» ثانیاً برمبنای مواد ۴ و ۵ مصوبه اهداف، وظایف و ترکیب هیئت های مرکزی و اجرایی جذب هیئت علمی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی که در جلسات ۵ و ۶ مورخ ۱۳۸۷/۲/۲ و ۱۳۸۷/۲/۹ هیئت عالی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی به تصویب رسیده، اهداف و وظایف هیئت اجرایی جذب احصاء شده و در هیچ یک از بندهای مواد مذکور به اختیاری دایر بر پیش بینی و تعیین محدودیت مندرج در بند مورد اعتراض برای هیئت یادشده تصریح نشده است و در نتیجه هیئت های اجرایی جذب، صرفاً حق تصمیم گیری موردی و اظهارنظر در خصوص پرونده هر متقاضی عضویت در هیئت علمی را داشته و اساساً فاقد صلاحیت قاعده گذاری هستند. لذا با عنایت به استدلال فوق که در رأی شماره ۸۶۳۳ مورخ ۱۴۰۲/۸/۱۶ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، هیئت اجرایی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی بیرجند صلاحیتی دایر بر وضع قاعده عام الشمول نداشته و تصویب قسمت دوم از بند (۱) مصوبات دومین جلسه هیئت اجرایی جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه مذکور خارج از حدود اختیار مرجع وضع کننده آن بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی