رای شماره ۲۱۵۵۵۸۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: ضریب ( Y) تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۱ و ضریب (X) تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۲ مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود تحت عنوان دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ در زمان صدور پروانه از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۲۱۵۵۵۸۰ مورخ ۱۴۰۳/۹/۶ با موضوع: «ضریب (Y) تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۱ و ضریب (X) تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۲ مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود تحت عنوان دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ در زمان صدور پروانه از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۳/۹/۶ شماره دادنامه: ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۲۱۵۵۵۸۰
شماره پرونده: ۰۲۰۷۵۶۵
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر شاهرود
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ضریب Y تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۱ و ضریب X تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۲ برای دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ در زمان صدور پروانه مصوب شورای اسلامی شهر شاهرود
گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۳۷۱۵۸۷ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۳ اعلام کرده است که:
“با احترام، تعرفه عوارض شهرداری شاهرود طی سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در خصوص دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح زیر جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می شود:
۱ـ طبق مندرجات صدر جداول شماره ۱ الی ۸ تعرفه عوارض سال ۱۴۰۱ شهرداری شهر شاهرود، فرمولی برای محاسبه عوارض زیر بنای یک مترمربع بنای مسکونی، تجاری و …. منظور شده است. (به عنوان نمونه فرمول مربوطه به محاسبه زیر بنای یک مترمربع مسکونی به شرح زیر است)
A + x + ) H1 (۱۸۵ Y + H1) (m1× + (m×H)
با توجه به توضیحات مندرج در صفحه ۱۹ تعرفه سال ۱۴۰۱ شهرداری شهر شاهرود، عبارت Y تعداد واحد پارکینگ که امکان تأمین آن وجود ندارد و عبارت H1 عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز تعریف شده است، لذا طبق فرمول یاد شده، در کلیه کاربری های سطح شهر، در صورتی که امکان تأمین پارکینگ وجود نداشته باشد، به میزان ۱۸۵ برابر عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز، در زمان صدور پروانه ساختمانی از مالک دریافت می شود.
همچنین طبق مندرجات صدر جداول شماره ۱ الی ۷ تعرفه عوارض سال ۱۴۰۲ شهرداری شاهرود؛ فرمول محاسبه عوارض زیر بنای یک مترمربع بنای مسکونی، تجاری و … به شرح زیر است.
X + H1) (m1× + (m×H)
با توجه به توضیحات مندرج در صفحه ۱۹ تعرفه سال ۱۴۰۱ [۱۴۰۲] شهرداری شاهرود، نحوه محاسبه عبارت X این گونه شرح داده شده است: عوارض زیر بنای ساختمان هایی که برابر ضوابط درخواست صدور مجوز احداث بنا را دارند و براساس طرح های مصوب امکان تأمین پارکینگ مقدور نمی باشد، برای بناهای تجاری و سایر H1185 و بناهای مسکونی H1120 ملاک عمل می باشد. در صفحه ۱۸ تعرفه همان سال، عبارت H1، عوارض یک مترمربع زیر بنای مسکونی مازاد بر سطح اشغال و طبقات مجاز تک واحدی) تعریف شده است.
اولاً ـ قانونگذار در ماده ۱۰۰ قانون شهرداری و تبصره های ذیل آن در خصوص عدم تأمین پارکینگ تعیین تکلیف نموده است.
ثانیاً ـ طبق دادنامه شماره ۱۴۰۱۹۷۰۹۹۰۵۸۱۰۱۸۸ مورخ ۱۴۰۱/۲/۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، مصوبات برخی از شهرهای استان سمنان مربوط به سال ۱۴۰۰ درخصوص وضع عوارض برای عدم تأمین پارکینگ ابطال شده است.
با توجه به شرح فوق، بدون این که در تعرفه به صورت مشخص دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ به عنوان یک سر فصل تعریف شده و شهرداری شاهرود اجازه دریافت آن را داشته باشند، لکن درعمل با تعریف ضرایب یاد شده در متن گزارش، عوارض عدم تأمین پارکینگ در هنگام صدور پروانه از شهروندان اخذ می شود.
بنا به مراتب ابطال ضریب Y تعرفه سال ۱۴۰۱ و ضریب X تعرفه سال ۱۴۰۲ تعرفه شهرداری شاهرود برای دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ در زمان صدور پروانه در هیأت عمومی دیوان عدالت از تاریخ تصویب به دلیل مغایرت با ماده ۱۰۰ قانون شهرداری و دادنامه شماره ۱۴۰۱۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۸۸۸ مورخ ۱۴۰۱/۲/۶ هیأت عمومی و خروج از حدود اختیارات واضع، مورد درخواست می باشد.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
” تعرفه عوارض سال ۱۴۰۱
پارامترها:
………………………
=Y تعداد واحد پارکینگ که امکان تامین آن وجود ندارد.
تعرفه عوارض سال ۱۴۰۲
پارامترها:
………………………
X = نحوه محاسبه: عوارض زیربنای ساختمان هایی که برابر ضوابط درخواست صدور مجوز احداث بنا را دارند و بر اساس طرح های مصوب امکان تامین پارکینگ مقدور نمی باشد برای بناهای تجاری و سایر H1185، بناهای مسکونی H1120 ملاک عمل می باشد. ـ شورای اسلامی شهر شاهرود ـ استانداری سمنان”
در پاسخ به شکایت مذکور، رییس شورای اسلامی شهر شاهرود به موجب لایحه شماره ۲۴۷ مورخ ۱۴۰۳/۲/۸ توضیح داده است که:
“شهرداری برابر ضوابط و مقررات طرح جامع شهر شاهرود که به تصویب رسیده جهت اجرا نیز ابلاغ گردیده است در صفحه ۲۶ ضوابط مذکور آمده است: «کلیه اماکن تجاری کوچک (حداکثر تا دو دهنه مغازه با مساحت هر کدام ۴۰ مترمربع) که احداث پارکینگ به ازای هر واحد تجاری، یک واحد کسر پارکینگ به مساحت ۲۵ مترمربع می باشد.»
شهرداری نیز به جهت رعایت ضوابط طرح جامع در خصوص واحدهای تجاری این بند را در لایحه عوارض آورده است در خصوص واحدهای مسکونی برابر ضوابط طرح جامع تأمین پارکینگ الزامی بوده و تمامی واحدهای مسکونی ملزم به تهیه و در نظر گرفتن پارکینگ به تعداد واحدهای مسکونی می باشد.”
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۳/۹/۶ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیأت عمومی و هیأت های تخصصی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
با توجه به این که براساس آراء متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه های شماره ۱۴۷۷ الی ۱۴۸۱ مورخ ۱۳۸۶/۲/۲، شماره ۱۴۰۱۹۷۰۹۹۰۵۸۱۰۱۸۸ مورخ ۱۳۹۳/۶/۱۷ و شماره ۹۶۱۰۰۹۰۹۰۵۸۰۰۸۴۰ الی ۸۶۰ مورخ ۱۳۹۶/۹/۷ این هیأت وضع عوارض برای کسری، حذف یا عدم تأمین پارکینگ توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ضریب (Y) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۱ و ضریب (X) از تعرفه عوارض محلی سال ۱۴۰۲ شهرداری شاهرود که برای دریافت عوارض عدم تأمین پارکینگ در زمان صدور پروانه به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، به دلایل مذکور در دادنامه های فوق الاشاره خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین