رای شماره ۱۸۹۶۳۰۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: با اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری موافقت گردید و در نتیجه مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵ % و بالاتر و همسر و فرزندان آنها از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۸۹۶۳۰۲ مورخ ۱۴۰۴/۷/۲۹ مبنی بر: با اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری موافقت گردید و در نتیجه مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها از تاریخ تصویب ابطال شد. جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیئت عمومی و هیئت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۷/۲۹ شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۸۹۶۳۰۲
شماره پرونده: ۰۳۰۱۴۱۷
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای حمیدرضا حق شناس
طرف شکایت: بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع شکایت و خواسته: اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و تسرّی اثر ابطال مقرره ابطال شده به زمان تصویب آن.
گردش کار:
۱ـ با شکایت آقای حامد کاشنده آغمیونی به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران ابطال شد.
۲ـ متن رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر می باشد:
“اولاً برمبنای ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مصوّب سال ۱۳۹۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرّر شده است که: «بنیاد {شهید و امور ایثارگران} موظّف است نسبت به تأمین و پرداخت صد درصد هزینه شهریه کلّیه دانشجویان شاهد (همسر و فرزندان شهدا)، جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آ نها و آزادگان و همسر و فرزندان آنان که در مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی غیردولتی، پیام نور، شبانه (نوبت دوم) دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و هر مؤسسه و دانشگاه آموزش عالی شهریه بگیر مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشغول تحصیل می باشند، اقدام نماید» و در نتیجه حکم ماده مذکور علی الاطلاق تمامی دوره های شهریه پرداز از جمله دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی را در بر می گیرد. ثانیاً مطابق ماده ۳ آیین نامه اجرایی تبصره ماده ۶۶ قانون صدرالذکر (موضوع تصویب نامه شماره ۳۹۰۰۵/ت۵۷۱۸۶ هـ مورخ ۱۴۰۱/۳/۱۱ هیئت وزیران): «نوع، میزان و کمک شهریه، با اولویت رشته های تحصیلی مورد نیاز با پیشنهاد مشترک سازمان برنامه و بودجه کشور و بنیاد و با همکاری وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فنّاوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توسط کارگروهی متشکل از وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فنّاوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان اداری و استخدامی کشور، سازمان برنامه و بودجه کشور و بنیاد و دانشگاه آزاد اسلامی هر پنج سال یک بار تعیین و از طریق دفترچه آزمون های سراسری سنجش آموزش کشور اعلام می شود» و مستنبط از ماده مزبور این است که صرفاً نوع و میزان کمک شهریه با اولویت رشته های تحصیلی از سوی کارگروه موضوع آیین نامه مشخص می گردد و این امر منصرف از تعیین نوع دانشگاه بوده و از طرفی نحوه اعلام آن نیز در دفترچه آزمون های سراسری سازمان سنجش آموزش کشور درج می شود. بنا به مراتب فوق، مصوبات کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها مورخ ۱۴۰۱/۵/۲، خارج از حدود اختیار مرجع وضع کننده آن بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.”
۳ـ متعاقباً آقای حمیدرضا حق شناس به موجب دادخواستی ابطال مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران را از تاریخ تصویب و در اجرای ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری درخواست می کند که متن آن به قرار زیر است:
“براساس ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران، سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران موظّف به پرداخت پرداخت شهریه دانشگاه ها از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها می باشد اما هیئت وزیران آیین نامه اجرایی شماره ۳۹۰۰۵/ت۵۷۱۸۶هـ مورخ ۱۴۰۱/۳/۱۱ که مغایر با ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران می باشد را تصویب نموده است.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه های شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ و ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۱۱۱۹۱۷ مورخ ۱۴۰۳/۱/۲۱ آیین نامه اجرایی مذکور را به دلیل خروج از حدود اختیارات مرجع تصویب کننده و مغایرت با قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران ابطال نموده است.
با توجه به صدور دادنامه های فوق، سازمان بنیاد شهید و امور ایثارگران از اجرای ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و همچنین استرداد شهریه های پرداختی اینجانب به دانشگاه امتناع می ورزد. لذا تقاضای اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ را دارم.”
۴ـ پرونده در اجرای فراز دوم ماده ۳۵ آیین نامه اداره جلسات هیئت عمومی و هیئت های تخصّصی بدواً به هیئت تخصّصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری ارجاع و پس از بررسی و اظهارنظر توسط این هیئت در دستورکار جلسه هیئت عمومی قرار گرفت.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۷/۲۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری براساس دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۹۱۷۲۳۶ مورخ ۱۴۰۲/۷/۲۵ و برمبنای دلایل و مستندات مقرّر در دادنامه مذکور حکم به ابطال مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها صادر کرده است. با توجه به طرح تقاضای اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه فوق و تسرّی اثر ابطال مقرّرات موضوع آن به زمان تصویب و صدور آن مقرّرات، موضوع در جلسه مورخ ۱۴۰۴/۷/۲۹ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری مطرح شد و پس از بحث و بررسی، اکثریت قضات هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با تقاضای اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری موافقت نمودند و در نتیجه مستند به ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری و قسمت دوم ماده ۳۵ آیین نامه اداره جلسات هیئت عمومی و هیئت های تخصّصی، مصوبات مورخ ۱۴۰۱/۵/۲ کارگروه ماده ۳ آیین نامه اجرایی ماده ۶۶ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مبنی بر عدم شمول پرداخت شهریه سایر دانشگاه ها و از جمله دانشگاه های غیرانتفاعی برای جانبازان ۲۵% و بالاتر و همسر و فرزندان آنها از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰ برای مراجع اداری و قضایی معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی