رای شماره ۱۸۹۶۲۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: مصوبات شماره ۶۸۹۶۷ـ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و ۷۹۵۱۷ـ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ موضوع تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب شورای اسلامی شهر سبزوار به دلیل خلاف قانون بودن و خروج از حدود اختیارات از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۸۹۶۲۲۳ مورخ ۱۴۰۴/۷/۲۹ مبنی بر: مصوبات شماره ۶۸۹۶۷ـ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و ۷۹۵۱۷ـ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ موضوع تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب شورای اسلامی شهر سبزوار به دلیل خلاف قانون بودن و خروج از حدود اختیارات از تاریخ تصویب ابطال شد. جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیئت عمومی و هیئت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۷/۲۹ شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۸۹۶۲۲۳
شماره پرونده: ۰۲۰۷۰۵۳
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای مهدی دلبری
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر سبزوار
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شماره ۶۸۹۶۷ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و ۷۹۵۱۷ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ موضوع تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوّب شورای اسلامی شهر سبزوار
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبات شماره ۶۸۹۶۷ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و ۷۹۵۱۷ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ شورای اسلامی شهر سبزوار را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
“برخی از مصوبات شوراهای اسلامی شهرها و مجوّزات وزیر نیرو در خصوص تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری، به علت این که حکم قانونی مزبور ناظر به صلاحیت بررسی راهکارهای مشارکت داوطلبانه مردم برای تأمین منابع مالی مورد نیاز در زمینه تسهیل اجرای طرح های آب و فاضلاب بوده و منصرف از انجام اموری مانند وضع تعرفه های آب و فاضلاب و یا اجبار و الزام مشترکین به پرداخت وجه است، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص و طی آرای متعدد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۰۵۳۹۷۷ـ ۱۴۰۲/۱/۱۵، ۱۸۹ [۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۱۸۹] ـ۱۴۰۱/۲/۶ و ۱۷۱۷ [۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۷۱۷] ـ۱۳۹۹/۱۱/۱۴ ابطال گردیده و ابطال آنها حتی به زمان تصویب نیز تسرّی یافته است.
حال آن که برخلاف آرای لازم الاجرا هیئت عمومی دیوان عدالت اداری یاد شده، شورای اسلامی شهر سبزوار طی مصوبه ای در مورد تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری ابلاغی به شماره ۶۸۹۶۷ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و تمدید آن برای سال ۱۴۰۲ با افزایش ۵ درصدی، طی مصوبه ابلاغی به شماره ۷۹۵۱۷ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ اقدام نموده است.
لذا با عنایت به مغایرت قانونی مصوبات با تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری، مغایرت با آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری فوق الذکر و خروج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر در الزام و اجبار شهروندان و وضع تعرفه های آب و فاضلاب، به استناد مواد ۱۲ و ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، بررسی و ابطال از تاریخ صدور مورد درخواست می باشد.”
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
“الف ـ مصوبه شماره ۶۸۹۶۷ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ مصوّب شورای اسلامی شهر سبزوار
جناب آقای مهندس ریاضی
مدیرعامل محترم شرکت آب و فاضلاب سبزوار
احتراماً بازگشت به نامه شماره ۱۴۰/۱۱/۳۷۹۱۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۸، شورا در سی و چهارمین جلسه رسمی و علنی خود در مورد تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری از ابتدای سال ۱۴۰۱ به شرح جدول ذیل موافقت و تصویب نمود. ضمناً مصوبه مذکور در چهل و سومین جلسه هیئت تطبیق مورد تأیید قرار گرفته و طی نامه ۳۸۳۹/۴۳۵۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۷ به شورا اعلام شده است.
بازده مصرفی هر واحد (متر مکعب در ماه) ـ سهم تبصره ۳ (ریال در ماه)
۰ تا ۵ ـ ۳۲۶۵۰.
۵ تا ۱۰ـ ۵۱۰۵۰.
۱۰ تا ۱۵ـ .۵۶۸۰۰
۱۵ تا ۲۰ـ ۶۶۰۰۰.
۲۰ تا ۲۵ـ .۷۵۲۰۰
۲۵ تا ۳۰ـ ۸۹۰۰۰.
۳۰ تا ۳۵ـ ۱۱۲۰۰۰.
۳۵ تا ۴۰ـ ۱۳۵۰۰۰.
۴۰ تا ۵۰ ـ .۱۵۸۰۰۰
بیشتر از ۵۰ ـ ۱۸۱۰۰۰.
میزان تبصره ۳ برای اشتراک های با کاربری غیرخانگی (به غیر از مدارس)، تا مصرف ۵ متر مکعب در ماه مبلغ ۹۹۰۰۰ ریال و برای مصرف ۶ تا ۲۰ مترمکعب در ماه ۱۴۹۰۰۰ ریال و برای مصرف بیشتر از ۲۰ ماهانه ۱۹۹۰۰۰ ریال به ازای هر ماه پرداخت نمایند.
درخصوص تبصره ۳ فاضلاب هم مشابه سنوات قبل برای اشتراک ها مسکونی هفتاد درصد و برای کاربری های غیرخانگی، معادل صد درصد نوع تبصره ۳ آب به صورت ماهانه پرداخت نمایند. ـ رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار
ب ـ مصوبه شماره ۷۹۵۱۷ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ شورای اسلامی شهر سبزوار
جناب آقای مهندس ریاضی
مدیر عامل محترم شرکت آب و فاضلاب سبزوار
سلام علیکم
احتراماً بازگشت به نامه شماره ۱/۱۴۰/۱۱/۳۹۴۵۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۱۰ به استحضار می رساند شورا در هشتاد و دومین جلسه خود با تمدید یک ساله مصوبه تبصره ۳ با ۵% افزایش موافقت نمود. ضمناً مصوبه مذکور در پنجاه و یکمین جلسه هیئت تطبیق فرمانداری شهرستان مورد تأیید قرار گرفته و طی نامه شماره ۳۸۳۹/۱/۳۵۵۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۱ به شورا اعلام شده است.ـ رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار”
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۷/۲۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
اولاً به موجب تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری مصوّب ۱۳۷۷/۳/۲۴ مقرّر شده است: «تا زمان تشکیل شورای اسلامی شهر اجازه داده می شود هیئتی مرکب از رئیس سازمان برنامه و بودجه استان، مدیرعامل آب و فاضلاب استان و یک یا دو نفر از نماینده های استان در مجلس شورای اسلامی به انتخاب مجلس، راهکارهای مشارکت مالی سایر بخش ها و ایجاد تسهیلات برای اجرای طرح های آب و فاضلاب شهرها را براساس پیشنهاد شرکت آب و فاضلاب استان بررسی و تأیید نموده تا پس از تصویب وزیر نیرو توسط شرکت های آب و فاضلاب به اجرا درآید» و مطابق بند ۸۲ جداول پیوست قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور: «شرکت های آب و فاضلاب استانی مجازند حداکثر ده درصد از منابع حاصل از مشارکت مالی مصوّب شورای اسلامی هر شهر (موضوع تبصره ۳ قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری) را به منظور تسریع در اجرا و توسعه طرح های ایجاد تسهیلات آب و فاضلاب با اولویت اجرای طرح های فاضلاب در روستاهای حاشیه همان شهر هزینه نمایند» و حکم قانونی مزبور ناظر به صلاحیت بررسی راهکارهای مشارکت داوطلبانه مردم برای تأمین منابع مالی مورد نیاز در زمینه تسهیل اجرای طرح های آب و فاضلاب بوده و منصرف از انجام اموری مانند وضع تعرفه های آب و فاضلاب و یا اجبار و الزام مشترکین به پرداخت وجه است. ثانیاً در آراء متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۷۱۶ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۱۴ و شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۷۵۳ مورخ ۱۳۹۸/۴/۱۸ اخذ مبلغی جهت اعمال تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است. بنا به مراتب فوق، مصوبات شماره ۶۸۹۶۷ـ ۱۴۰۰/۱۲/۹ و ۷۹۵۱۷ـ ۱۴۰۱/۱۲/۲۲ موضوع تبصره ۳ ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب شورای اسلامی شهر سبزوار به دلایل مذکور خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی