رای شماره ۲۱۱۳۶۸۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: ردیف ۲ صورتجلسه مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ شورای اسلامی شهر زرین آباد با موضوع هزینه آماده سازی به دلیل خلاف قانون بودن و خروج از حدود اختیار از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۱۱۳۶۸۶ مورخ ۱۴۰۴/۸/۲۰ مبنی بر: ردیف ۲ صورتجلسه مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ شورای اسلامی شهر زرین آباد با موضوع هزینه آماده سازی به دلیل خلاف قانون بودن و خروج از حدود اختیار از تاریخ تصویب ابطال شد جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیئت عمومی و هیئت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۸/۲۰ شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۲۱۱۳۶۸۶
شماره پرونده: ۰۳۰۰۰۲۱
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر زرین آباد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف۲ از جدول صورتجلسه فوق العاده مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ دور پنجم شورای اسلامی شهر زرین آباد با موضوع اخذ هزینه آماده سازی از مالک
گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای به شماره ۴۲۲۰۶۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۸ اعلام کرده است که:
“درخواست ابطال ردیف ۲ مصوبات شورای اسلامی شهر زرین آباد (استان زنجان) ـ ابلاغی طی نامه شماره ۱۸۵ـ پ/ش ـ۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۳/۲۲ به شهرداری زرین آباد ـ مبنی بر اخذ هزینه آماده سازی از مالک به میزان ۵ درصد زمین های حاصل از تفکیک اراضی داخل محدوده شهری علاوه بر اخذ قدرالسهم قانونی شهرداری ـ از حیث انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح زیر جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می شود:
۱ـ شورای اسلامی شهر زرین آباد در جلسه فوق العاده مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ با حضور و رأی تمامی اعضاء مصوبات زیر را تصویب می نماید:
ردیف ـ مصوبات جلسه ـ استناد به قانون
۱ـ ……………..
۲ـ مقرّر گردید مِن بعد با توجه به مراجعات مکرّر شهروندان در خصوص تفکیک اراضی داخل محدوده شهری با کاربری مُجاز، جهت آماده سازی زمین های فوق، شهرداری ۵ درصد زمین های فوق را به عنوان هزینه آماده سازی از مالک اخذ نماید. ـ بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران.
در ادامه، رئیس شورای اسلامی شهر زرین آباد طی نامه شماره ۱۷۸ـ پ/ش ـ۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۳/۵ مصوبات جلسه فوق العاده مذکور را جهت بررسی به هیئت تطبیق مصوبات شهرستان ارسال نموده است، لیکن با عنایت به سپری شدن مهلت مقرّر قانونی (حداکثر دو هفته) از تاریخ ارسال مصوبه، نظر هیئت تطبیق مصوبات شهرستان به شورا واصل نگردیده و رئیس شورا وفق ماده ۷ آیین نامه اجرایی ماده ۹۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب ۱۳۷۵ و اصلاحات بعدی آن (مصوّب ۱۳۹۶/۷/۱۱ هیئت وزیران) مصوبه مذکور را طی نامه شماره ۱۸۵ـ پ/ش ـ ۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۳/۲۲ جهت اجرا به شهرداری زرین آباد ابلاغ می نماید.
همان گونه که ملاحظه می گردد؛ ردیف ۲ مصوبات شورای اسلامی شهر زرین آباد مبنی بر اخذ هزینه آماده سازی از مالک به میزان ۵ درصد زمین های حاصل از تفکیک اراضی داخل محدوده شهری مازاد بر قدرالسهم قانونی شهرداری به شهردار زرین آباد تجویز گردیده، که این امر منجر شده است هزینه آماده سازی مذکور توسط شهرداری در محاسبات قدرالسهم شهرداری از طرح تفکیکی، مازاد بر سهم قانونی از تاریخ ۱۳۹۷/۳/۱ تاکنون، لحاظ و از مالکین اخذ شود.
۲ـ این در حالی است که:
الف ـ به استناد بند ۱ ماده ۵۵ قانون شهرداری (مصوّب ۱۳۳۴/۴/۱۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی) ایجاد خیابان ها، کوچه ها، میدان ها، باغ های عمومی، مَجاری آب و توسعه معابر در حدود مقرّرات موضوع از وظایف شهرداری ها است و اخذ درصدی از اراضی تفکیک شده از مالک بابت هزینه آماده سازی مازاد بر قدرالسهم قانونی شهرداری که مقدمه ساخت بنا بوده، مغایر با قانون و خارج از حدود صلاحیت شوراهای اسلامی شهر می باشد.
ب ـ وفق مفاد ماده ۱ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها (مصوّب ۱۳۸۴/۱۰/۱۴ مجلس شورای اسلامی) اجرای طرح های عمرانی از جمله احداث و توسعه معابر و تأمین خدمات شهری و تأسیسات زیر بنایی در چهارچوب قانون از وظایف شهرداری ها بیان شده است.
ج ـ در قوانین موضوعه فقط در تبصره ۴ ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها (مصوّب ۱۳۶۷/۸/۲۹ مجلس شورای اسلامی) در هنگام تقاضای صاحبان اراضی برای استفاده از مزایای ورود به محدوده توسعه و عمران شهر، تعهّدات و هزینه مربوط به عمران و آماده سازی زمین به عهده مالکین گذاشته شده است.
۵ ـ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در موارد مشابه از جمله دادنامه های شماره ۹۶۱۰۰۹۰۹۰۵۸۰۰۶۶۷ مورخ ۱۳۹۶/۷/۱۸، ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۵۵۶ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱۷ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۲۵ مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ اخذ هزینه آماده سازی زمین (عوارض آماده سازی) از مالکین را ابطال نموده است.
بنا به مراتب فوق، تجویز ردیف ۲ مصوبات شورای اسلامی شهر زرین آباد، ابلاغی طی نامه شماره ۱۸۵ـ پ/ش ـ ۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۳/۲۲ به شهرداری زرین آباد ـ مبنی بر اختیار اخذ هزینه آماده سازی از مالک به میزان ۵ درصد زمین های حاصل از تفکیک اراضی داخل محدوده شهری مازاد بر قدرالسهم قانونی شهرداری از طرف شورا به شهرداری، مغایر با قوانین ذکر شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص می شود و ابطال آن در هیئت عمومی دیوان عدالت اداری (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) از تاریخ تصویب، مورد تقاضا است.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
” نامه شماره ۱۷۸ـ پ/ش ـ ۹۶ مورخ ۱۳۹۷/۳/۵
برادر بزرگوار جناب آقای بیات
فرماندار محترم شهرستان ایجرود
باسلام و تحیّات
احتراماً، به پیوست یک نسخه از صورتجلسه فوق العاده مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ دور پنجم شورای اسلامی شهر زرین آباد، جهت استحضار و بررسی لازم ارسال می گردد. ـ رئیس شورای اسلامی شهر زرین آباد
شماره جلسه: فوق العاده
دستورکار جلسه: ۱ـ تصمیم گیری در خصوص اعمال تخفیفات به شهروندان به مناسبت ماه مبارک رمضان
مشروح مذاکرات:
جلسه فوق العاده دور پنجم شورای اسلامی شهر زرین آباد رأس ساعت ۱۴ بعدازظهر روز دوشنبه مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ با حضور تمامی اعضاء شورای اسلامی شهر و به ریاست آقای صابر سهرابی رئیس محترم شورای اسلامی شهر زرین آباد درخصوص بررسی دستورکار جلسه در محل دفتر شورای اسلامی تشکیل گردید.
در این جلسه پس از تصمیم گیری های لازم با حضور تمامی اعضاء محترم شورا در خصوص دستورکار جلسه، موارد ذیل از طرف تمامی اعضاء مصوّب گردید.
ردیف ـ مصوبات جلسه ـ استناد به قانون
۱ـ ……………..
۲ـ مقرّر گردید مِن بعد با توجه به مراجعات مکرّر شهروندان در خصوص تفکیک اراضی داخل محدوده شهری با کاربری مُجاز، جهت آماده سازی زمین های فوق شهرداری ۵ درصد زمین های فوق را به عنوان هزینه آماده سازی از مالک اخذ نماید. (لازم به ذکر است این میزان در توافقات قبلی۱۰ درصد بوده است)
ـ بند۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران.
جلسه در ساعت ۱۸ بعد از ظهر روز سه شنبه مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ به پایان رسید و مقرّر گردید جلسه آینده در ساعت ۱۴ بعد از ظهر روز دوشنبه مورخ ۱۳۹۷/۳/۷ در محل دفتر شورای اسلامی شهر تشکیل گردد.
اعضای جلسه: رئیس شورا ـ نائب رئیس شورا ـ منشی شورا ـ خزانه دار شورا ـ عضو شورا.
ـ شورای اسلامی شهر زرین آباد”
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت، تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۸/۲۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
براساس بند ۱ ماده ۵۵ قانون شهرداری، ایجاد خیابان ها، کوچه ها، میدان ها، باغ های عمومی و مَجاری آب و توسعه معابر در حدود مقرّرات موضوعه از وظایف شهرداری ها است و در قوانین حاکم نیز فقط در تبصره ۴ ماده واحده قانون تعیین وضعیت اراضی و املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها مصوّب سال ۱۳۶۷، در هنگام تقاضای ورود به محدوده و استفاده از امکانات شهری، پرداخت هزینه آماده سازی برعهده مالکین گذاشته شده است. بنا به مراتب فوق که در آراء شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۴۶۸ مورخ ۱۳۹۹/۳/۲۷ و شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۱۴۵ مورخ ۱۳۹۹/۹/۲۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری نیز منعکس شده، ردیف ۲ صورتجلسه مورخ ۱۳۹۷/۳/۱ شورای اسلامی شهر زرین آباد با موضوع هزینه آماده سازی خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی


