رای شماره ۳۰۸۱۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی های شرکت تعاونی مسکن ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی که بر اساس آن دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس برای مدیرعامل تعاونی را الزامی دانسته است ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۰۳۰۸۱۲۹ مورخ ۱۴۰۴/۲/۹ با موضوع: «تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی های شرکت تعاونی مسکن ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی که بر اساس آن دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس برای مدیرعامل تعاونی را الزامی دانسته است ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۲/۹ شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۰۳۰۸۱۲۹
شماره پرونده: ۰۳۰۰۸۸۰
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای مصطفی مددی
طرف شکایت: اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان تهران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی ها
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی ها را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
“احتراماً به استحضار می رساند اداره کل تعاون استان تهران در اقدامی غیرقانونی با گذشت بیش از ۳ ماه از تأیید صورتجلسه تعیین سِمت هیأت مدیره و مدیرعامل و مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده نوبت اول مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۱۰ شرکت تعاونی مسکن ایثار کارکنان وزارت جهاد کشاورزی، به دلیل اضافه نمودن شرط جدید داشتن مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر برای مدیرعامل، استنکاف می نماید در صورتی که تأیید کاندیداهای هیأت مدیره و مدیرعامل وظیفه کمیسیون نظارت بر انتخابات اتاق تعاون می باشد و اتاق تعاون استان تهران طی نامه شماره ۳۹۵۱/ک۱۱/۴۰۳ مورخ ۱۴۰۳/۲/۱۱ در رابطه با تأیید کاندیداهای هیأت مدیره و بازرسان و نامه شماره ۴۱۷۸/ک۱۱۰/۴۰۳ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۹ در خصوص تأیید سِمت مدیرعامل، اعلام نظر مثبت داشته است و همچنین رأی قطعی انجمن مرکزی نظارت اتاق تعاون ایران به شماره ۰۳/۱۰۶۷ مورخ ۱۴۰۳/۲/۴ مجمع این تعاونی را منطبق بر قوانین و مقرّرات تشخیص داده و آن را تأیید نموده است؛ لذا استناد اداره کل تعاون استان تهران به داشتن مدرک لیسانس برای مدیرعامل مغایر با ماده ۳۸ قانون بخش تعاون اصلاحی مورخ ۱۳۹۳/۲/۱۷ مجلس شورای اسلامی و کاملاً غیرقانونی می باشد.
براساس مدارک پیوست و آرای صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری این موضوع قبلاً مورد رسیدگی قرار گرفته و منجر به صدور دادنامه شماره ۲۸۳ الی ۲۸۵ مورخ ۱۳۸۹/۷/۲۶ و [شماره روزنامه رسمی] ۱۹۱۵۹ مورخ ۱۳۸۹/۹/۱۷ گردیده است، و اضافه شدن مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر را خلاف قانون اعلام کرده و این امر را خارج از حدود اختیارات مرجع وضع کننده بخشنامه تشخیص و مغایر قانون شناخته و مستنداً به بند یک ماده۱۹ و ماده۴۱ قانون دیوان عدالت اداری، رأی بر ابطال بخشنامه فوق الذکر صادر نموده است؛ ولی علی رغم صدور این حکم، وزارت تعاون مجدداً در تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی ها لزوم داشتن مدرک لیسانس و بالاتر را برای هیأت مدیره و مدیرعامل اضافه نموده است.
با توجه به موارد معنونه ابطال تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ وزارت تعاون و الزام خوانده به تمکین به قانون و تأیید صورتجلسه تعیین سِمت و مجمع عمومی عادی به طور فوق العاده مورخ ۱۴۰۲/۱۲/۱۰ شرکت تعاونی مذکور مورد استدعاست .”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“متن حاضر اساسنامه شرکت تعاونی مسکن ایثارکارکنان وزارت جهادکشاورزی می باشد که براساس قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوّب سیزدهم شهریور سال ۱۳۷۰ که ملهم از اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می باشد تهیه و تنظیم گردیده و به عنوان یک میثاق و سند همکاری مورد توافق و تفاهم اعضاء قرار گرفته و به تصویب آنها رسیده است.
………………………….
ماده۲۷ـ هیأت مدیره مکلّف است جهت مدیریت تعاونی و اجرای تصمیمات مجامع و هیأت مدیره، فردی واجد شرایط ماده۲۱ اساسنامه را از بین افراد اعضاء یا خارج از تعاونی، برای مدّت سه سال به عنوان مدیرعامل تعاونی انتخاب کند که زیرنظر هیأت مدیره انجام وظیفه نماید. وظایف و اختیارات و حقوق و مزایای مدیرعامل طبق آیین نامه ای خواهد بود که بنا به پیشنهاد هیأت مدیره به تصویب مجمع عمومی عادّی خواهد رسید.
تبصره۱ـ در مورد مدارک تحصیلی موضوع بند ۱ ماده۲۱، دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس الزامی است. ـ رئیس، نایب رئیس، منشی”
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان تهران به موجب لایحه شماره ۱۱۰۹۸۲/۱۵/۳۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۲۱ توضیح داده است که:
” احتراماً بازگشت به ابلاغیه شماره ۱۴۰۳۳۱۱۰۰۰۰۴۴۰۵۸۸۲ مورخ ۱۴۰۳/۶/۲۰ ثبت شده در دبیرخانه این اداره به شماره ۹۲۸۶۰ مورخ ۱۴۰۳/۶/۲۱ در خصوص شکوائیه آقای مصطفی مددی عضو مفروض شرکت تعاونی مسکن ایثار کارکنان وزارت جهاد کشاورزی به شماره ثبت ۴۸۷۲۸، به استحضار می رساند به استناد تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه مورد عمل تعاونی مصوّب در مجمع عمومی فوق العاده مورخ ۱۳۹۴/۲/۱۰ دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس برای مدیرعامل تعاونی الزامی می باشد.”
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۲/۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
براساس ماده ۳۸ قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوّب سال ۱۳۷۰ با آخرین اصلاحات و الحاقات سال ۱۳۹۳ شرایط لازم قانونی برای اعضای هیأت مدیره، هیأت رئیسه، مدیرعامل و بازرسان به ترتیب ایمان و تعهّد به اسلام (در تعاونی های متشکّل از اقلّیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی، شرط وثاقت و امانت)، نداشتن منع قانونی و محجور نبودن، عدم عضویت در گروه های محارب و عدم ارتکاب جرایم علیه امنیت کشور و عدم محکومیت به جعل اسناد و عدم سابقه محکومیت به ارتشاء، اختلاس، کلاهبرداری، خیانت در امانت، تدلیس، تصرّف غیرقانونی در اموال دولتی و ورشکستگی به تقصیر است. با عنایت به مراتب مذکور و نظر به این که در تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی ها مقرر شده است که: «در مورد مدارک موضوع بند ۱ ماده۲۱ دارا بودن حداقل مدرک تحصیلی لیسانس اساسنامه الزامی است»، در نتیجه افزودن شرط مدرک کارشناسی بر الزامات مقرر در ماده ۳۸ قانون یادشده خارج از حدود اختیار واضع مقرره مزبور بوده و تبصره۱ ماده ۲۷ اساسنامه تیپ تعاونی های شرکت تعاونی مسکن ایثارگران وزارت جهاد کشاورزی مستند به بند ۱ ماده۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی