رای شماره ۱۴۰۰۱۵۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: تعرفه شماره ۲۰ـ۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ مصوب شورای اسلامی شهر رودبار تحت عنوان عوارض فضای سبز از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۴۰۰۱۵۶ مورخ ۱۴۰۴/۶/۱۱ مبنی بر: «تعرفه شماره ۲۰ـ۲ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ مصوب شورای اسلامی شهر رودبار تحت عنوان عوارض فضای سبز از تاریخ تصویب ابطال شد» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
شماره دادنامه: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۴۰۰۱۵۶
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۴/۶/۱۱
شماره پرونده: ۰۳۰۲۱۵۷- ۰۳۰۱۸۸۶
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر رودبار
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ردیف دوم جدول تعرفه شماره ۲۰-۲ دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ شهرداری رودبار
گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۱۶۴۹۷ مورخ ۱۴۰۳/۶/۱۷ به طور خلاصه اعلام کرده است که:
“شهرداری رودبار طبق ردیف دوم جدول تعرفه شماره ۲۰-۲ دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ مصوّب شورای اسلامی رودبار، مبلغی تحت عنوان «عوارض فضای سبز» به میزان معادل ۵ درصد عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف را دریافت نموده که مغایر با دستورالعمل مصوّب وزارت کشور و دادنامه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری می باشد.
مطابق با دادنامه شماره ۹۶۱۰۰۹۰۹۰۵۸۱۰۱۱۵۳ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۱۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، «با توجه به این که در ماده ۱۷۴ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به کاهش عوارض صدور پروانه اشاره شده است و با عنایت به این که در قوانین مربوط به گسترش فضای سبز در شهرها، عوارض پیش بینی نشده است و وضع عوارض فضای سبز در هنگام صدور پروانه موجب افزایش عوارض صدور پروانه خواهد شد، بنابراین مصوبه مورد شکایت در قسمت وضع عوارض فضای سبز مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر ایمانشهر تشخیص داده می شود و با استناد به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۸۸ و ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال گردید.»
بنا به مراتب ردیف دوم جدول تعرفه شماره ۲۰ـ۲ دفترچه تعرفه عواض و بهای خدمات سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ مصوّب شورای اسلامی رودبار مغایر استدلال مطرح در دادنامه شماره ۹۶۱۰۰۹۰۹۰۵۸۱۰۱۱۵۳ ـ ۱۳۹۶/۱۱/۱۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و خارج از حدود اختیارات واضع بوده و ابطال آنها در هیأت عمومی به صورت فوق العاده و خارج از نوبت (از تاریخ تصویب) مورد تقاضا می باشد.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“تعرفه عوارض و بهای خدمات شهرداری رودبار سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱
ردیف ـ عنوان تعرفه عوارض ـ مأخذ و نحوه محاسبه عوارض ـ توضیحات
۲ـ فضای سبز ـ معادل ۵% عوارض زیربنا به اضافه یک درصد عوارض تراکم ساختمان های بالای پنج سقف ـ بند (۱): این عوارض هنگام صدور پروانه، اصلاح و یا پایان کار ساختمانی توسط شهرداری وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.
بند (۲): ضریب K حداکثر ۱۰ درصد تعیین می گردد.
بند(۳): عوارض فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ رأی ابقاء صادر می شود نیز وصول و صرفاً بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز آتش نشانی و یا فضای سبز هزینه گردد.”
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر رودبار به موجب لایحه شماره ۹۷۳ مورخ ۱۴۰۳/۹/۶ توضیح داده است که:
“به استحضار می رساند دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات هر شهرداری براساس دستورالعمل و بخشنامه های وزارت کشور و رأی دیوان عدالت اداری تنظیم و پس از مصوّب نمودن توسط شورا و تأیید شورای تطبیق شهرستان قابلیت اجرا داشته و ملاک عمل قرار می گیرد که سیر مراحل کاری دفترچه تعرفه سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ طبق قانون بوده اما براساس دستورالعمل وزارت کشور و رأی دیوان عدالت اداری و هماهنگی با استانداری در سال های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ موضوع تعرفه ۲۰ـ۲ عوارض فضای سبز صدور پروانه های ساختمانی از تعرفه عوارض بهای خدمات حذف گردیده است و جزء ردیف های درآمدی شهرداری و مصوبات شورا نمی باشد.”
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۴/۶/۱۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده و در آراء مختلف هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۲ این هیأت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره (۲۰-۲) از تعرفه عوارض محلی سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ شهرداری رودبار که تحت عنوان عوارض فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی