رای شماره ۸۶۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: اطلاق بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج در حدی که متضمن تعیین عوارض بهره برداری سالیانه از دکل های مخابراتی است، ابطال شد
بسمه تعالی
جناب آقای اکبرپور
رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۶۷ مورخ ۱۴۰۱/۵/۴ با موضوع: «اطلاق بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج در حدی که متضمن تعیین عوارض بهره برداری سالیانه از دکلهای مخابراتی است، ابطال شد.» جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال میگردد.
مدیرکل هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یدالله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۱/۵/۴ شماره دادنامه: ۸۶۷ شماره پرونده: ۰۰۰۱۴۴۹
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل با وکالت آقایان محمدحسین نوریان و کامبیز فاطمی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۳ قسمت (ج) مصوبه های شماره ۵/۳/۵/۹۷/۳۴۵۲ ـ ۱۳۹۷/۱۲/۷ و ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
“مطابق ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات که در این قانون تکلیف مالیات و عوارض آنها معین شده است، ممنوع میباشد از سوی دیگر مطابق ماده ۳۸ همان قانون، عموم فعالیتهای تولیدی و خدماتی که خدمات مخابراتی نیز در زمره آن قرار میگیرند، موظفند عوارض خود را به صورت متمرکز پرداخت نمایند، لذا با توجه به تعیین تکلیف عوارض در ماده مزبور مفاد ماده ۵۰ به روشنی وضع هرگونه عوارض دیگر را ممنوع مینماید. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز در آرای شمـاره ۱۷۹۶ تا ۱۸۰۵ نیز دقیقًا و به درستـی بر اساس این معنی از قـانون و منع هرگونه عوارض را بر دکلهای مخابراتی غیرقانونی و مصوباتی که دربردارنده چنین عوارضی باشند را باطل نموده است. هیأت دیوان عدالت اداری آرای مزبور را مستدل به دو استدلال صادر نموده است:
۱ـ ارائه خدمات تلفن همراه ملی بوده و محلی نیست که مشمول تبصره ماده ۵۰ قرار گیرد.
۲ـ ارائه خدمات مخابراتی بخشی از فرایند تولید بوده و مشمول صدر ماده ۵۰ میباشد.
لذا مقررات تبصره ۱ ماده ۵۰ در خصوص اخذ عوارض محلی منصرف از عوارض خدمات مخابراتی میباشد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه ۱۴۳۷ ـ ۱۳۹۹/۱۱/۱۸ نیز ضمن تأیید آرای صادره موافق با استدلال فوق دادنامه شماره ۱۲۱۳ـ ۱۳۹۶/۱۱/۲۴ که برخلاف برداشت مزبور از قانون میباشد را ابطال نموده است. علاوه بر موارد فوق هیأت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۱۳۱۰ ـ ۱۳۹۹/۱۱/۱۲ در خصوص ابطال مصوبه شهر تبریز، صراحتًا وضع حق بهره برداری موقت را غیرقانونی اعلام نموده است. مطابق رأی مزبور «بند ۱ ماده ۲۲ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۹۷ شهرداری تبریز تحت عنوان بهای خدمات بهره برداری موقت از جمله وجوه مطالبه شده مضاعف بوده ومغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.» مطابق مدلول صریح دادنامه فوق وضع عوارض تحت عنوان حق بهره برداری موقت غیرقانونی بوده و ابطال گردیده است. لذا با توجه به اینکه ماده ۲ مصوبه مورد شکایت این شرکت در خصوص مصوبه کرج عینًا در بردارنده همان عوارض تعیین شده در مصوبه شهر تبریز میباشد که ابطال گردیده است وضع مصوبه مورد شکایت خلاف مقررات موضوعه میباشد.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شـورای اسلامی کرج در سایتهای واقع در املاک خصوصی، عمومی و دولتی و املاک غیر از املاک متعلق به شهرداری به منظور صدور پروانه بهره برداری سالانه مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال از اپراتورهای مخابراتی و ارتباطی (شرکتهای ارتباطات سیار) (همراه اول، ایرانسل، رایتل) و مبلغ ۲۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال از اپراتورهای دیتا و همچنین بهای خدمات بهره برداری موقت طبق فرمول ذیل و به صورت سالیانه از مالک اخذ میگردد….”
علیرغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به شورای اسلامی شهر کرج تا زمان رسیدگی به پرونده در جلسه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف آن شورا واصل نشده است.
در خصوص خواسته شاکی مبنی بر ابطال بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۳/۵/۹۷/۳۴۵۲ ـ ۱۳۹۷/۱۲/۷ شورای اسلامی شهر کرج به جهت اینکه موضوع پیشتر در هیأت تخصصی شوراهای اسلامـی دیوان عدالت اداری رسیدگی شده و به موجب دادنامـه شمـاره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۷۵۶ ـ ۱۳۹۸/۱۰/۳۰ به رد شکایت و عدم ابطال مقرره مذکور رأی صادر شده است، معاون قضایی دیوان عدالت اداری در اجرای ماده ۸۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ طی قرار شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۵۸۰ ـ ۱۴۰۱/۴/۱۱ قرار رد شکایت به واسطه رسیدگی قبلی و انتقاء رسیدگی مجدد صادر کرده است.
رسیدگی به تقاضای ابطال بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج در دستورکار هیأت عمومی قرار گرفت.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۴ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امـور هیأت عمومی و با حضور معاونین دیـوان عدالت اداری و رؤسـا و مستشاران و دادرسان شعب دیـوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۳۷ ـ ۱۳۹۹/۱۰/۱۶ این هیأت، اخذ عوارض سالیانه و ماهیانه از دکلها و تأسیسات مخابراتی و ارتباطی، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین با توجه به دلایل مندرج در آرای مذکور هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اطلاق بند ۳ قسمت (ج) مصوبه شماره ۵/۰۰۵/۵/۹۹/۳۰۷۲ ـ ۱۳۹۹/۱۲/۵ شورای اسلامی شهر کرج در حدی که متضمن تعیین عوارض بهره برداری سالیانه از دکلهای مخابراتی است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین


