رای شماره ھای ۲۶۶۸ و ۲۶۶۹ ھیات عمومی دیوان عدالت اداری

با موضوع: ابطال مصوبه شماره ۵۲۶۹۶ مورخ ۱۳۹۶/۳/۱۸ کمیسیون ماده۵ قانون تأسیس شورای عالی شھرسازی و معماری ایران مستقر در شھر کامیاران

بسمه تعالی

جناب آقای اکبرپور

رئیس ھیأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمھوری اسلامی ایران

یک نسخه از رأی ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۶۶۸ و ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۲۶۶۹مورخ ۱۳۹۸/۹/۱۲ با موضوع: «ابطال مصوبه شماره ۵۲۶۹۶ مورخ ۱۳۹۶/۳/۱۸ کمیسیون ماده۵ قانون تأسیس شورای عالی شھرسازی و معماری ایران مستقر در شھر کامیاران» جھت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.

مدیرکل ھیأت عمومی و ھیأتھای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مھدی دربین

شماره پرونده: ۲۶۶۹ ،۲۶۶۸ :دادنامه شماره ۱۲/۹/۱۳۹۸ :دادنامه تاریخ ۹۶/۱۳۶۵ ،۹۷/۲۳۰۴

مرجع رسیدگی: ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکیان: آقایان: ۱ـ سردار پیری و سمیع کمانگر با وکالت قاسم رمضانی و قاسم اسکندری ۲ـ ناصر، منصور، حیدر، یدالله، سھراب، اقبال، شھرت ھمگی فتحی و علی و شیرزاد شیروانی با وکالت آقای کوروش فتحی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره ۵۲۶۹۶ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۸ کمیسیون ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شھرسازی و معماری ایران مستقر در شھر کامیاران

گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستھای جداگانه، ابطال مصوبه شماره ۵۲۶۹۶ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۸ کمیسیون ماده ۵ شھر کامیاران (ماده واحده ۱۳۹۶/۳/۲۱) اداره کل راه و شھرسازی استان کردستان در خصوص تغییر کاربری اراضی الحاقی به محدوده توبره ریز کامیاران را خواستار شده و در جھت تبیین خواسته توضیحاتی داده اند که خلاصه آن به قرار زیر است:

«۱ـ ھیأت وزیران مطابق بند ۳ صورتجلسه مورخ ۱۳۹۰/۱/۳۱( مصوب به تاریخ ۱۳۹۰/۲/۱۸ )با الحاق روستای توبره ریز به شھر کامیاران به عنوان ناحیه منفصل شھری موافقت نموده و متعاقب آن طرح تفصیلی آن ناحیه و اصلاحاتی تفکیکی آن در جلسه مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۴ کمیسیون ماده ۵ راه و شھرسازی استان مصوب شد.

۲ـ پس از گذشت ۳ سال از مصوبه کمیسیون مذکور و ایجاد حق مکتسب برای افراد، کمیسیون ماده ۵ در تاریخ ۱۳۹۶/۳/۲۱ ،بند ۱۴ از مصوبه سابق در خصوص طرح اصلاحی تفصیلی و آماده سازی اراضی تفکیکی توبره ریز را ابطال نموده و موضوع را به انجام تشریفات دیگری موکول کرده است.

۳ـ مصوبه معترض عنه بر اساس مصوبه مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۱۴ ھیأت وزیران، با اصول کلی حقوقی ھمچون اصل حقوق مکتسبه اشخاص و نیز اصل انتظار مشروع در تعارض است.

۴ـ مصوبه موضوع شکایت بدون توجه به مفاد تبصره ذیل بند ۳ دستورالعـمل اجرایی قانون تعریف محدوده و حـریم شھر، روستا و شھرک و تبصره ۴ ھمـان دستورالعمل و ھمچنین رأی وحـدت رویه شماره ۹۸۷ـ ۱۳۹۳/۶/۱۰ ھیأت عمومـی دیوان عدالت اداری اصـدار یافته و به دلالت تضمنی از آن بی اعتباری مصوبه ھیـأت وزیران نیز مستفاد می گردد.

۵ ـ چنانچه از تبصره ۳ بند ۳ دستورالعمل اجرایی فوق الذکر مستفاد می شود، کمیسیون مندرج در تبصره ۱ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی و باغات صلاحیتی جھت تغییر کاربری اراضی زراعی و باغی داخل در محدوده را ندارد. در واقع کمیسیون ماده ۵ موصوف دچار اشتباه موضوعی شده و حکم مقرر در ماده یک قانون مذکور را بر موضوعی که اصولاً در دایره شمول حکم قانون قرار نداشته، تسری داده است.

۶ ـ ضرورت اخذ نظر شورای برنامهریزی و توسعه استان و شورای عالی شھرسازی و معماری ایران که مورد ایراد در مصوبه مورد تقاضای ابطال است، نیز بر خلاف قاعده و قوانین حاکم است، چرا که اخذ نظر شورای برنامه ریزی و توسعه استان و شورای عالی شھرسازی و معماری ایران برای قبل از الحاق محدوده ھا به شھر بوده و به محض الحاق، آن ھم به واسطه مصوب ھیأت وزیران، عملاً چنین ضرورتی احساس نمی شود. با عنایت به مراتب فوق ابطال مصوبه مورد شکایت مورد استدعاست. »

متن صورتجلسه مورد اعتراض به قرار زیر است:

«اداره کل راه و شھرسازی کردستان

دبیرخانه کمیسیون طرح تفصیلی شھر

ماده واحده صورتجلسه کمیسیون طرح تفصیلی شھر کامیاران مورخ ۱۳۹۶/۳/۲۱

شماره و تاریخ دعوتنامه: ۹۵۲۸ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۶ شماره و تاریخ نامه: ۵۲۶۹۶ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۸

درخواست: نامه شماره ۵۲۶۹۶ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۸ بازرسی کل استان کردستان در خصوص ایرادات قانونی وارد به پروسه تغییر کاربری اراضی الحاقی به محدوده توبره ریز کامیاران مطرح:

«… جلسه کمیسیون ماده پنج شھر کامیاران حسب درخواست بازرسی کل استان از استاندار محترم کردستان در تاریخ ۱۳۹۶/۳/۲۱ در محل دفتر استاندار و با ریاست ایشان حضور اعضاء اصلی کمیسیون ماده پنج و نمایندگان بازرسی کل استان تشکیل و پس از بحث و تبادل نظر و بررسی ھمه جانبه فرآیند مصوبات قبلی کمیسیون ماده پنج، به منظور جلوگیری از تحقق زمین خواری تصمیماتی به شرح ذیل مصوب گردید:

۱ـ بند ۱۴ از مصوبه کمیسیون ماده پنج مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۲۹ شھر کامیاران در خصوص طرح اصلاحیه تفصیلی و ساماندھی و آماده سازی اراضی توبره ریز کامیاران ابطال می گردد.

۲ـ کلیه محدوده ھای الحاقی به وضع موجود در سال پایه طرح مطالعات تفصیلی ناحیه منفصل توبره ریز موضوع مفاد صورتجلسه بند ۲۰ مصوبه کمیسیون ۱۳۹۱/۹/۱۹ به موجب این مصوبه از محدوده پیشنھادی طرح تفصیلی ناحیه منفصل توبره ریز خارج گردید.

۳ـ بررسی ھرگونه توسعه احتمالی برای ناحیه منفصل توبره ریز در چارچوب مطالعات جمعیتی در قالب افق زمانی تعیین شده در مصوبه ۱۳۹۱/۹/۱۹ مستلزم طی مراحل قانونی از جمله نظریه کمیسیون تبصره یک ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا و اخذ حقوقات ناشی از تبصره ۴ قانون تعیین وضعیت املاک خواھد بود.»

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شھرسازی استان کردستان به موجب لایحه شماره ۱۰۰/۹۷/۶۲۹۴۰ ـ ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ توضیحاتی داده که خلاصه آن به قرار زیر است:

«۱ـ پس از تنفیذ طرح جامع شھر کامیاران در تاریخ ۱۳۸۸/۷/۲۵ و متعاقب مصوبه ھیأت وزیران در تاریخ ۱۳۹۰/۲/۱۸ موضوع الحاق روستای توبره ریز کامیاران، طرح تفصیل آن شھر و ناحیه منفصل توبره ریز در تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۱۷ مورد تصویب قرار گرفت و مقرر گردید محدوده نھایی توسعه بررسی و با رعایت قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغھا و حفظ حریم میراث فرھنگی و گردشگری برای دو تپه تاریخی موجود اصلاح و در صورت تأیید کمیته کار و کمیسیون ماده ۵ به شھرداری ابلاغ شود.

۲ـ پس از بررسی ھای کارشناسی، سرانجام طرح تفصیلی مذکور بر اساس مفاد صورتجلسه کمیسیون ماده ۵ به تاریخ ۱۳۹۱/۹/۱۹ مصوب و مقرر گردید شھرداری در خصوص اراضی کشاورزی اضافه شده به محدوده طرح ھادی مصوب بنیاد مسکن، موضوع را در کمیسیون ماده یک جھاد کشاورزی مطرح نماید.

۳ـ بر اساس مفاد صورتجلسه ابلاغی مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۲۹( مصوبه بند ۱۴ کمیسیون ماده ۵ )اخذ حقوق قانونی از جمله ماده ۱۰۱ اصلاح قانون شھرداریھا و سایر عوارض قانونی من جمله تبصره ۴ قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح ھای دولتی و شھرداریھا از طریق شھرداری کامیاران الزامی اعلام شده است.

۴ـ شھرداری کامیاران علیرغم تأکید مصوبات کمیسیون ماده ۵ مبنی بر اخذ حقوق قانونی و عوارض فوق الذکر، نسبت به صدور مجوز آماده سازی و انجام عملیات تفکیک اقدام نموده و در پی این اقدام اسناد مالکیت بر اساس نقشه تفکیکی کمیسیون ماده ۵ از طریق اداره ثبت و اسناد بدون طی پروسه قانونی مذکور صادر شده است. بر ھمین اساس موضوع ابطال مصوبات کمیسیون (مورخ ۱۳۹۳/۱۱/۲۹ )و (۱۳۹۱/۹/۱۹)طی اعلام سازمان بازرسی استان کردستان در جلسه کمیسیون ماده ۵ مورخ ۱۳۹۶/۳/۲۱ مورد تصویب قرار گرفت و جھت اجرا به شھرداری ابلاغ گردید.

با توجه به مراتب فوق، چون بخشی از اقدامات شھرداری برای صدور مجوز تفکیک اراضی بدون طی پروسه قانونی انجام شده است و با توجه به اینکه امتیازات حاصل از اقدامات غیرقانونی، حق مکتسبه ای برای دارندگان آن امتیازات ایجاد نخواھد کرد، رد شکایت شاکی مورد تقاضاست.»

ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۸/۹/۱۲ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی ھیأت عمومی

با توجه به اینکه طبق ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شھرسازی و معماری ایران، کمیسیون وظیفه بررسی و تصویب طرح تفصیلی و تفسیر آن را دارد لیکن اختیار ندارد مصوبه ای را که حدود ۶ سال از آن گذشته است را ابطال کند. از طرفی در مصوبه از واژه «ابطال» استفاده شده است که مفھومی غیر از وظایف کمیسیون در ماده ۵ قانون یاد شده دارد، و با عنایت به مصوبه ھیأت وزیران و ھمچنین حقوق مکتسبه ای که برای اشخاص ایجاد شده است و از سوی دیگر چنانچه سازمان بازرسی کل کشور نظر به خلاف قانون بودن مصوبه سابق را دارد می بایست ابطال آن را از مرجع ذیصلاح قضایی درخواست کند، بنابراین مصوبه شماره ۵۲۶۹۶ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۸ کمیسیون ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شھرسازی و معماری ایران به علت مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات مستند به بنـد ۱ ماده ۱۲ و مـاده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسـی دیوان عـدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود.

رئیس ھیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بھرامی