رأی وحدت رویه شماره ۷۵۴ھیأت عمومی دیوان عالی کشور
باموضوع: قرار منع تعقیب دادسرا در جرائم مذکور در ذیل ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری بعد از تأیید در دادگاه کیفری یک قابل فرجام خواھی در دیوان عالی کشور است
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشور
گزارش پرونده وحدت رویه ردیف ۳۸/۹۵ ھیأت عمومی دیوان عالی کشور با مقدمه مربوط و رأی آن به شرح ذیل تنظیم و جھت چاپ و نشر ایفاد می گردد.
معاون قضائی دیوان عالی کشور ـ ابراھیم ابراھیمی
مقدمه
جلسه ھیأتعمومی دیوان عالی کشور در مورد پرونده وحدت رویه ردیف ۳۸/۹۵ رأس ساعت ۳۰:۸ روز سه شنبه مورخ۱۳۹۵/۰۸/۲۵ به ریاست حضرت حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای حسین کریمی رئیس دیوانعالی کشور و با حضور حجت الاسلام والمسلمین جناب آقای سید احمد مرتضوی مقدم نماینده دادستان کل کشور و شرکت آقایان رؤسا، مستشاران و اعضای معاون کلیه شعب دیوان عالی کشور، در سالن ھیأت عمومی تشکیل شد و پس از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید و قرائت گزارشپرونده و طرح و بررسی نظریات مختلف اعضای شرکت کننده در خصوص مورد و استماع نظر نماینده محترم دادستان کل کشور که به ترتیب ذیل منعکس می گردد، به صدور رأی وحدت رویهقضایی شماره ۷۵۴ـ ۱۳۹۵/۸/۲۵ منتھی گردید.
الف: گزارش پرونده
احتراماً به استحضار عالی می رساند: حسب گزارش ۹۰۱۹/۱۲۶۹/۵ ـ ۱۳۹۵/۳/۱۷ آقای رئیس محترم حوزه قضایی استان فارس، از شعب ھفتم و چھل و ھفتم دیوان عالی کشور، به ترتیب طی پرونده ھای کلاسه ۸۰۰۲۵۴ و ۱۰۰۰۴۵۵ با اختلاف استنباط از قانون، آراء مختلف صادر شده است که خلاصه جریان آنھا به شرح ذیل منعکس می شود:
۱ .حسب محتویات پرونده کلاسه ۸۰۰۲۵۴ شعبه ھفتم دیوان عالی کشور، جنازه آقای محمدھادی(محمد حامد)… ۲۵ ساله در تاریخ ۱۳۹۴/۱/۴ در دارالرحمه شیراز کشف شده.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱ـ توضیح اینکه شماره ھای فوق مربوط به ترتیب درج در روزنامه رسمی کشور می باشد.
آقای عبدالرسول… و خانم سرایل… والدین وی، از پسر عمه متوفی به نام سعید… شکایت کرده اند. پزشک قانونی در ۱۳۹۴/۶/۱۴ اعلام داشته: «با توجه به مشاھدات حین کالبدگشایی و نتایج آزمایشات سم شناسی و آسیب شناسی، علت فوت، سوء مصرف مواد مخدر و عوارض آن تعیین می گردد. ضمناً ذات الریه حاد چرکی نیز در متوفی گزارش شده است» که بازپرس محترم شعبه ھشتم دادسرای عمومی و انقلاب شیراز در تاریخ ۱۳۹۴/۸/۳۰ در مورد مرگ مرحوم محمدحامد… با توجه به نظریه پزشکی قانونی که علت مرگ متوفی را سوء مصرف مواد مخدر و عوارض آن اعلام کرده است به لحاظ فقدان وصف جزایی و عدم احراز وقوع بزه، قرار منع تعقیب کیفری صادر نموده که مورد موافقت سرپرست دادسرا نیز قرار گرفته ولی مادر متوفی به قرار مزبور اعتراض کرده و شعبه اول دادگاه کیفری یک استان طی دادنامه ۳۵۹ ـ ۹۴۰ ـ ۱۳۹۴/۹/۲۵ دادنامه معترض عنه را به استناد ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری مورد تأیید قرار داده که مادر مرحوم طی لایحه مورخه ۱۳۹۴/۱۰/۲۷ از آن فرجام خواھی کرده که پس از ثبت به کلاسه مرقوم به شعبه ھفتم دیوان عالی کشور ارجاع و در ۱۳۹۵/۱/۲۱ به صدور دادنامه ۲۰۰۰۱۱ به شرح ذیل منتھی شده است:
«در مورد فرجامخواھی خانم سرایل… نسبت به دادنامه شماره ۳۵۹ـ۹۴۰ ـ ۱۳۹۴/۹/۲۵ صادره از شعبه اول دادگاه کیفری یک استان فارس که به موجب آن اعتراض مشارٌالیھا نسبت به قرار منع تعقیب شماره ۲۰۲ـ ۹۴۰ ـ ۱۳۹۴/۸/۳۰ شعبه ھشتم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب شیراز راجع به شکایت خانم… و آقای عبدالرسول… علیه آقای سعید… دایر بر فوت فرزندشان محمد حامد… رد گردیده است با مطالعه و بررسی اوراق پرونده، دادنامه براساس اصول و موازین قانونی و نظر پزشکی قانونی که علت فوت را سوء مصرف مواد و عوارض ناشی از آن اعلام نموده صادر گردیده، ایراد و اعتراض مؤثری که نقض آن را ایجاب نماید به عمل نیامده، از حیث رعایت تشریفات رسیدگی نیز اشکالی ملحوظ نبوده لذا و به استناد بند الف ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری و ۲۷۳ ھمان قانون دادنامه فرجام خواسته را تأیید و ابرام می نماید.»
۲ .طبق محتویات پرونده ۱۰۰۰۴۵۵ شعبه چھل و ھفتم دیوان عالی کشور، خانم فاطمه… از سه نفر به اسامی: سھام علی، فرشاد و مھرداد شھرت ھمگی… به اتھام قتل فرزندش سامان… شکایت کرده. آقای بازپرس محترم شعبه دھم دادسرای عمومی و انقلاب شیراز در تاریخ ۱۳۹۴/۶/۲۴ طی تصمیم ۹۶۰۰۶۵ در مورد اتھام نامبردگان به قتل عمدی مرحوم سامان… به علت اینکه مرگ متوفی، طبق نتیجه آزمایش ھای به عمل آمده از مصرف متادون ناشی شده است، قرار منع تعقیب کیفری صادر کرده که وکیل خانم… با تقدیم لایحه ای در فرجه قانونی به این قرار اعتراض کرده و شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان به شرح دادنامه ۰۰۲۲۶ ـ ۱۳۹۴/۷/۲۹ آن را
مورد تأیید قرار داده که با فرجام خواھی وکیل مرقوم، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت به شعبه چھل و ھفتم ارجاع شده و این شعبه به موجب دادنامه ۱۰۰۰۰۵ ـ ۱۳۹۵/۱/۱۶ چنین رأی داده اند:
«در خصوص فرجام خواھی آقای کورش… به وکالت از خانم فاطمه… نسبت به دادنامه صادره از شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان فارس به شماره ۰۰۲۲۶ ـ ۱۳۹۴/۷/۲۹ که به موجب آن قرار منع پیگرد صادره از شعبه دھم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب شیراز (موضوع اتھام متھمین موصوف در گزارش دایر بر قتل عمدی) ابرام شده است، با توجه به مفاد ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری که در قسمت اخیر ماده مقرر داشته… «مگر در مورد قرارھای منع یا موقوفی تعقیب در جرایم موضوع بندھای الف و ب و پ و ت ماده ۳۰۲ این قانون در صورت تأیید این قرارھا مطابق مقررات، قابل تجدیدنظر است»؛ بنابراین مورد از مصادیق فرجام خواھی نیست و پرونده
جھت ارجاع به دادگاه تجدیدنظر استان و رسیدگی به دادگستری استان فارس ارسال می گردد.»
با توجه به مراتب مذکور، چون شعبه ھفتم دیوان عالی کشور قرار منع تعقیب کیفری بازپرس شعبه ھشتم دادسرای عمومی و انقلاب را پس از تأیید دادگاه کیفری یک استان قابل رسیدگی فرجامی دانسته ولی شعبه چھل و ھفتم در نظیر مورد، موضوع را غیرقابل فرجام می داند و نتیجتاً از ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری اختلاف استنباط حاصل کرده اند، لذا به استناد ماده ۴۷۱ این قانون طرح موضوع را برای صدور رأی وحدت رویه قضایی درخواست می نماید.
معاون قضایی دیوان عالی کشور ـ حسین مختاری
ب: نظریه نماینده دادستان کل کشور
«در ماده ۲۷۳ قانون آیین دادرسی کیفری قرار منع تعقیب موضوع بندھای الف، ب و پ و ت ماده ۳۰۲ ھمین قانون مطابق مقررات قابل تجدیدنظر دانسته شده است. مستفاد از ماده ۴۲۶ و تبصره ۲ ماده ۴۲۷ و ماده ۴۲۸) با لحاظ اینکه رأی اعم از قرار و حکم است) این است که ھدف قانونگذار از قید قابل تجدیدنظر بودن قرار منع تعقیب در موارد مذکور تعیین دادگاه تجدیدنظر به عنوان مرجع رسیدگی نبوده است به ویژه اینکه ماده ۴۲۶ در فصل کلیات آمده است. از طرفی موضوع تبصره ماده ۸۰ قانون فوق الذکر که مربوط به جرائم منافی عفت است و دادگاه ابتدائاً خود تحقیق را انجام می دھد، استثناء بر موارد فوق می باشد. علی ھذا با توجه به مراتب فوق الذکر و
اینکه قرار منع تعقیب یک رأی ماھیتی است، رأی شعبه ھفتم دیوان عالی کشور که با اصول دادرسی و مقررات موضوعه منطبق می باشد قابل تأیید است.»
ج: رأی وحدت رویه شماره ۷۵۴ـ ۱۳۹۵/۰۸/۲۵ ھیأت عمومی دیوانعالیکشور
با عنایت به اینکه حسب مقررات مواد ۳۰۲ و ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوّب ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی، آراء صادره از محاکم کیفری یک در جرایم موضوع بندھای مذکور در ذیل ماده ۲۷۳ قانون مذکور قابل فرجام خواھی در دیوان عالی کشور است و به موجب ماده ۴۲۷ قانون فوق الذکر و تبصره ۲ آن، آراء صادره غیرقطعی اعم از محکومیت، برائت یا قرارھای منع و موقوفی تعقیب است که مطابق مقررات قانونی حسب مورد قابل تجدیدنظر یا فرجام خواھی در مرجع ذی صلاح قضایی است، لھذا چنین مستفاد می گردد که رأی دادگاه کیفری یک نسبت به تأیید قرار منع تعقیب صادره از دادسرا در خصوص جرایم فوق الاشاره قابل فرجام خواھی در دیوان عالی
کشور است. بر این اساس، رأی شعبه ھفتم دیوان عالی کشور که با این نظر مطابقت دارد به اکثریت آراء صحیح تشخیص داده می شود. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاه ھا و سایر مراجع، اعم از قضایی و غیرآن لازم الاتباع است.
ھیأت عمومی دیوان عالی کشور
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید :
دانلود اپلیکیشن دادورزیار :
