رای شماره ۳۱۸۳۳۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با موضوع: بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات مصوب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی تحت عنوان فضای سبز از تاریخ تصویب ابطال شد
بسمه تعالی
مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
یک نسخه از رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری با شماره دادنامه ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۸۳۳۴ مورخ ۱۴۰۵/۲/۱۵ مبنی بر: بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات مصوب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی تحت عنوان فضای سبز از تاریخ تصویب ابطال شد جهت درج در روزنامه رسمی به پیوست ارسال می گردد.
مدیرکل هیئت عمومی و هیئت های تخصصی دیوان عدالت اداری ـ یداله اسمعیلی فرد
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۲/۱۵ شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۸۳۳۴
شماره پرونده: ۰۳۰۲۷۴۵
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای بهمن زبردست
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷ (تحت عنوان فضای سبز مصوّب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی)
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷ مصوّب شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
“با توجه به بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است اما بر مبنای ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پروانه ممنوع اعلام شده است و در قوانین مرتبط با فضای سبز، از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده است.
همچنین در آرای متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، از جمله رأی شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۳/۴ [۱۴۰۰/۳/۸] این هیئت، دریافت بهای خدمات توسط شهرداری احمدآباد مستوفی برای فضای سبز، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، لذا با اتّخاذ ملاک از این رأی، درخواست ابطال از زمان تصویب بند (ب) ماده ۱۱ تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۷ شهرداری احمدآباد مستوفی تحت عنوان «فضای سبز» را به دلیل مغایرت آن با رأی یادشده و همچنین مغایرت با ماده ۵۹ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و خروج از حدود اختیارات تعیین شده در ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران را دارم.”
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
“تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی در سال ۱۳۹۷
………………..
۱۱ ـ عوارض خدمات شهری
الف: ………………
ب: فضای سبز
۴% عوارض صدور پروانه در زمان اخذ پروانه و ۲% عوارض بدون پروانه.
در زمان صدور پروانه یا پایانکار جهت توسعه فضای سبز از مالک اخذ می شود.
…………………. ـ شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی”
در پاسخ به شکایت مذکور، شورای اسلامی شهر احمدآباد مستوفی به موجب لایحه شماره ۴۲۰۵۱۴۶ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۲۶ ثبت شده در دفتر هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر توضیح داده است که:
“به استحضار می رساند این شورا به استناد مواد قانونی از جمله بند ۸ ماده ۴۵ قانون شهرداری مصوّب ۱۳۳۴، بند ۳۰ آیین نامه مالی شهرداری مصوّب ۱۳۴۶، بند ۱ ماده ۳۵ قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری مصوّب ۱۳۶۱، بند (الف) ماده ۴۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن مصوّب ۱۳۶۹، بندهای ۱۶ و ۲۶ مواد ۸۰ و ۸۵ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب ۱۳۷۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن، تبصره ۱ ماده ۵ قانون تجمیع عوارض مصوّب ۱۳۸۱، تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب ۱۳۸۷ و تبصره ۳ بند (ب) ماده ۲ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری های کشور مصوّب ۱۴۰۱، اقدام به تهیه و تنظیم دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات ملاک عمل سال ۱۴۰۲ شهرداری احمدآباد مستوفی نموده است.
کلّیه عناوین عوارض و بهای خدمات درج شده و همچنین دفترچه تعرفه عوارض سال ۱۴۰۲ مطابق دستورالعمل اجرایی عناوین عوارض و بهای خدمات و ترتیبات وصول آنها، موضوع تبصره ۱ ماده ۲ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری به شماره نامه ۲۰۳۷۲۶ مورخ ۱۴۰۱/۹/۳۰ ابلاغی وزیر کشور، می باشد.
ماده ۲۳ دفترچه تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۴۰۲ تحت عنوان بهای خدمات فضای سبز به استناد موارد قانونی به شرح ذیل مغایر با قانون نبوده و در حدود اختیارات شورای اسلامی شهر می باشد.
این عنوان در ماده ۲۴ دستورالعمل اجرایی عناوین عوارض و بهای خدمات، ابلاغی وزیر کشور ملحوظ شده است که با کد ۱۲۰۱۰۹ تحت عنوان کدهای درآمدی در بخشنامه بودجه سال ۱۴۰۲ شهرداری های کشور توسط سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور طی نامه شماره ۴۶۳۸۱ مورخ ۱۴۰۱/۸/۲۴ ابلاغ شده است.
لازم به ذکر است عنوان درآمدی بهای ارائه خدمات حفظ و ایجاد فضای سبز با کد ۳۰۱۰۹۹ که طی رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۳/۴ [۱۴۰۰/۳/۸] نقض شده است، مربوط به تعرفه عوارض و بهای خدمات سال ۱۳۹۹ بوده که با تصویب قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری های کشور در مورخ ۱۴۰۱/۴/۱، عناوین تعرفه شهرداری مطابق این قانون و دستورالعمل اجرایی آن تهیه و تنظیم و لحاظ شده است.
با عنایت به موارد مطروحه رد شکایت مطروحه مورد استدعا است.”
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۲/۱۵ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
هرچند براساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده و در آراء مختلف هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۳۱۲۰۷۶ مورخ ۱۴۰۲/۲/۱۲ این هیئت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند (ب) ردیف ۱۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات پیشنهادی شهرداری احمدآباد مستوفی سال ۱۳۹۷که تحت عنوان فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی