نظریه مشورتی اداره کل حقوقی و تدوین قوانین قوه قضائیه در مورد قانون نحوه اجرای محکومیتھای مالی و آیین نامه اجراییقانون مذکور
شماره پرونده: ۷۳۴ـ۲۶ـ۹۱
بازگشت به استعلام شماره ۹۰۳۰/۲۹۳/۳۸۵۶ مورخ ۱۳۹۱/۵/۱۱ نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام می شود:
در مورد اعمال ماده ۲ قانون نحـوه اجرای محکومیتھای مالی و اصلاحیه بند ج ماده ۱۸ و آیین نامه اجرایی موضوع ماده
۶ قانون مذکور اصلاحی مورخ ۱۳۹۱/۴/۳۱ ریاست محترم قوه قضائیه مراتب ذیل متذکر می گردد.
۱ـ وضعیت ٌ محکوم علیه مالی مدعی اعسار از دو حالت کلی خارج نیست یا از نظر اعسار و ایسار معلوم الحال است یا مجھول الحال در
صورت اول به مقتضای حال او عمل می شود مانند کسی که حکم اعسارش قبلاً صادر شده است. در صورت دوم بنابر نظر مشھور
فقھا باید قائل به تفکیک شد به این ترتیب که چنانچه دین ناشی از قرض و یا معاملات معوض باشد و مدیون اکنون مدعی اعسار
شده است، بقای مال نزد وی استصحاب و در نتیجه ادعای خلاف آن با ارائه دلیل از ناحیه مدعی اعسار باید ثابت شود و تا آن ھنگام
به عنوان بدھکار مماطل یا ممتنع حبس می شود و در سایر موارد که بدھکار بابت بدھی به طور مستقیم یا غیرمستقیم مالی اخذ
نکرده است، مانند ضمان ناشی از دیات، اصل عدم جاری می شود زیرا انسان بدون دارایی متولد می شود و دارایی امری حادث است
و وجود آن نیاز به دلیل دارد. تنھا در این صورت حبس چنین شخصی که اصل، موافق ادعای اوست و تکلیف او به اثبات ادعایش، خلاف
شرع و ادعای او با سوگند پذیرفته می شود.
۲ـ با توجه به منطوق مواد ۲ و ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت ھای مالی و قانون اعسار مصوب سال ۱۳۱۳ و رأی وحدت رویه شماره
۷۲۲ مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۳ ،روشن است که اعسار امری ترافعی و مصداق دعوی حقوقی است که در مورد اشخاص مجھول الحالی که
ادعای خلاف اصل می نمایند باید با رعایت تشریفات قانونی رسیدگی و پس از بررسی ادله طرفین نسبت به آن حکم صادر شود.
۳ـ با حفظ مقدمات فوق، بند ج اصلاحی مورخ ۱۳۹۱/۴/۳۱ ماده ۱۸ آیین نامه اجرایی قانون فوق الذکر منافاتی با موارد قانونی مذکور
نداشته و قاضی رسیدگی کننده با توجه به ھر یک از شرایط گفته شده به درخواست ٌ محکوم له و نیز ادعای اعسار ٌ محکومعلیه مطابق
مقررات قانونی و شرعی رسیدگی کرده تصمیم مقتضی اتخاذ می نماید. ترتیب فوق شامل تمامی مدعیان اعسار اعم از محبوسین و
غیرمحبوسین می شود.
مدیرکل حقوقی، اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه ـ دکتر حمید گوینده
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید :
دانلود اپلیکیشن دادورزیار :
